Trông đợi gì, luật sư như thế!

          Chiều qua, khi TAND tỉnh Khánh Hòa tuyên phạt Nguyễn Ngọc Như Quỳnh 10 năm tù giam, tôi không giấu nổi nỗi buồn. Buồn và tiếc cho Nguyễn Ngọc Như Quỳnh – Mẹ Nấm.

          Tại sao tôi buồn và tiếc cho Mẹ Nấm, buồn và tiếc những gì, tôi đã (và chỉ) chia sẻ với những người hiểu tôi, hiểu vụ án, biết và hiểu chút gì đó về Mẹ Nấm. Riêng một điều tiếc tôi có thể nói với mọi người, là Mẹ Nấm đã không có được những LS có thể bảo vệ quyền lợi cho cô ấy một cách tốt nhất.  

Có 4 LS đã được TAND tỉnh Khánh Hòa cấp giấy chứng nhận bào chữa cho Mẹ Nấm, là LS Võ An Đôn và LS Nguyễn Khả Thành (Đoàn Luật sư tỉnh Phú Yên), LS Nguyễn Hà Luân và LS Lê Văn Luân (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội). Tại phiên tòa do TAND tỉnh Khánh Hòa mở ngày 29/6, LS Nguyễn Hà Luân vắng mặt. Nguyễn Ngọc Như Quỳnh đề nghị Tòa hoãn xử để đợi LS Nguyễn Hà Luân có mặt, và cô ấy muốn có thêm LS Hà Huy Sơn (Đoàn Luật sư Hà Nội). Ba LS cũng đề nghị tương tự. Tòa không chấp nhận các đề nghị này, vì LS Hà Huy Sơn thiếu thủ tục để được cấp giấy chứng nhận bào chữa, vắng LS Nguyễn Hà Luân nhưng đã có 3 LS bảo vệ quyền lợi cho bị cáo.  

Phiên tòa bắt đầu lúc 8 giờ ngày 29/6. Thấy LS Lê Văn Luân mặc chiếc áo như trong ảnh, thẩm phán Trần Hữu Viên chủ tọa phiên tòa nhắc nhở LS Luân thực hiện theo quy định của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, để thể hiện sự tôn nghiêm ở chốn công đường: Khi tham gia phiên tòa, LS phải mặc quần âu màu đen, áo sơ mi màu trắng, cà vạt màu xám lông chuột. Nhưng LS Luân vẫn mặc chiếc áo đó, cả trong phiên làm việc buổi chiều của phiên tòa. Một thái độ thiếu chuyên nghiệp, thiếu ý thức với chính thân chủ của mình, như một tín hiệu xấu, rằng LS sẽ cãi chẳng đâu vào đâu.

Nguyễn Ngọc Như Quỳnh bị VKSND tỉnh Khánh Hòa truy tố về tội “Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, theo các điểm a, b, c Khoản 1 Điều 88 Bộ Luật Hình sự. Nguyễn Ngọc Như Quỳnh thừa nhận hành vi của mình đã vi phạm các điểm a, c Khoản 1 Điều 88 Bộ Luật Hình sự. Thân chủ đã thừa nhận như vậy, mà các LS không lựa theo đó để cãi làm sao có lợi nhất cho thân chủ, cứ cãi rằng các hành vi của thân chủ không cấu thành tội phạm được quy định tại Điều 88 Bộ luật Hình sự. Cãi chuyện thân chủ không cần cãi, rỗi hơi thế.  

          Một phiên tòa lẽ ra phải rất căng thẳng, sôi nổi, dự kiến kéo dài hai ngày mà xong trong một ngày. Cũng có mấy lúc mọi người trong phòng xử án được dịp thư giãn, chẳng hạn khi LS Nguyễn Khả Thành tranh luận: “Thấy người ta có bài viết sai thì nhắc nhở, xử phạt ngay chứ, sao cứ để gom lại rồi báo công an? Tôi cho rằng ông Giám đốc Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Khánh Hòa là người độc ác.”     

          Thực ra, cũng có lúc LS nói đúng. Như LS Lê Văn Luân nói trong phần thủ tục của phiên tòa, rằng cần có thêm LS, vì ba LS hiện có không đủ khả năng bảo vệ quyền lợi cho Mẹ Nấm.

          Chưa khai cuộc đã nói thua, trông đợi gì!  

Chuyện nửa chỉ vàng ở Campuchia

     Tháng 11/1985, sau một năm học tiếng Khmer, tôi được điều động sang chiến trường Campuchia, công tác tại một xưởng quân giới của Quân đội Nhân dân cách mạng Campuchia, cấp bậc trợ lý 3 (chùm-nuôi-ca bây, nhưng dân Campuchia hay gọi là sạ bây - quan ba). Những sĩ quan công tác trực tiếp trong đơn vị quân đội của bạn như tôi được gọi là cán bộ tăng cường (căm-ma-phíc-ban boòng-caơn). Tôi và Trần Tiến Đạt, một ông bạn cùng khóa ở Học viện Kỹ thuật Quân sự, căm-ma-phíc-ban boòng-caơn tại một tiểu đoàn ô tô - thiết giáp của bạn cùng ở vùng đầm Tuol Kork, Tây Bắc thành phố Phnom Pênh. Một ông bạn đồng khóa nữa ở Học viện Kỹ thuật Quân sự là Nguyễn Hoàng Nguyên làm căm-ma-phíc-ban boòng-caơn tại Cục Công binh quân đội Campuchia. Hàng tháng chúng tôi phải mượn xe đạp hoặc thuê xe đạp ôm, lên Đoàn Chuyên gia quân sự 478 lĩnh lương. Tiền của ba thằng bỏ chung trong một hòm đạn B41.

     Cuối năm 1985, đầu năm 1986, vài tháng sau cuộc đổi tiền, đồng tiền Việt Nam bắt đầu mất giá nhanh chóng. Nhưng mấy thằng trung úy boòng-caơn chúng tôi ở với bạn, ít đi chợ búa, ít thông tin, lúc đó đâu biết chuyện tiền mất giá nhanh. Đến kỳ lĩnh lương thứ ba mới bảo nhau mang tiền 3 tháng lương ra chợ Orussey, đổi lấy tiền Campuchia. Lúc mới sang Campuchia, 1 đồng được hơn 1,2 riel. Lúc bọn tôi mang tiền ra đổi, 3 đồng chưa được 2 riel, coi như mất một nửa tiền! Bảo nhau, biết dại rồi, từ đó cứ lĩnh lương là chịu khó mang đổi ngay ra riel.

     Giữa năm 86, Đạt nghỉ phép về Hà Nội cưới vợ. Tôi và Nguyên cũng xin nghỉ phép, về phụ làm đám cưới cho Đạt, lúc đó ở cùng bố mẹ tại khu tập thể Nguyễn Công Trứ. Đêm tân hôn của Đạt, tôi ngủ cạnh giường cô dâu chú rể, sáng tỉnh dậy thấy hai chân đút trong gậm giường!

     Xong đám cưới Đạt, tôi trở lại Campuchia trước. Khi tiễn tôi, Đạt dặn dò, mày sang đó lĩnh lương, mua vàng ngay nhé! Dặn rất nghiêm túc, như bác Nguyễn Sinh Hùng khuyên chơi chứng khoán.

     Sang Campuchia, tôi lĩnh lương hai thằng (lúc đó Nguyên đi công tác nhiều, cần mang tiền để tiêu, không cất tiền chung nữa), dồn cả hai suất lương thượng úy, cả tiền tích cóp trước đó, mua được cái khoẻn nửa chỉ vàng 98. Vừa sắm khoẻn xong thì được lệnh của Cục Kỹ thuật Campuchia, đi sửa chữa vũ khí cho một số đơn vị ở tỉnh Pursat và  tỉnh Koh Kong.

     Nghĩ chuyến này đi vất vả, động chân động tay nhiều, đeo nhẫn vàng ở tay bị mòn mất (hic), tôi cắt một khuyết nhỏ phía trong nắp túi áo quân phục, bỏ cái khoẻn vào đó. Yên tâm lắm. Mày cứ nằm yên trong đó, chờ thằng Đạt sang tao moi ra khoe cho nó mừng, đỡ nhớ vợ, nhé!

     Trên đường hành quân, tôi ngồi trên đống hòm đồ nghề, dụng cụ ở thùng xe, không ngồi trong ca bin. Lúc đó, trong hàng ngũ bạn có nhiều người tốt, nhưng không ít kẻ múc pi – hai mặt, và cũng có những kẻ không ưa người Việt. Ngồi trong ca bin khó cơ động, có khi không dính đạn bọn Pol Pot phục kích mà lại ăn đạn thằng cùng đi với mình. Cả đoàn hơn 40 người, có mỗi mình là người Việt. Cứ ôm AK ngồi phía trước thùng xe, quan sát tốt, dễ ứng phó…

     Sau một chặng đường dài, đoàn xe dừng nghỉ trưa tại một thị trấn. Trên đường mải quan sát và ngắm cảnh, quên cái khoẻn ở phía ngoài trái tim. Giờ sờ lên, tim vẫn đập nhịp đều, khoẻn không thấy. Bỏ mẹ. Thì ra gió mạnh đập túi áo, cái khuy đứt chỉ rơi mất, nắp túi đập lên đập xuống, cái nhẫn vàng chui ra ngoài từ lúc nào. Biết nói sao với thằng Đạt đây! Cái thằng, trông phong lưu công tử vậy nhưng cũng chưa từng cầm nửa chỉ vàng. Hôm cưới vợ, Đạt đeo nhẫn vào tay vợ mấy lần vẫn rơi, vì nhẫn nó làm ở xưởng tôi, từ vỏ đạn 20 ly, hơi rộng…

     Bần thần một hồi, rồi thử tìm lại, biết đâu. Thế mà thấy thật. Em không rơi xuống đường mà nằm trên tấm vải bạt ở góc thùng xe, vàng chóe. May thế!

     Hôm Đạt sang, nghe tôi kể chuyện, hắn giật luôn cái khoẻn, cất biến. Nói chung, tiếng Khmer đến với với hắn rồi đi nhanh lắm, nhưng hắn giữ vàng hơi bị được! 

Chỉ cần danh mục ca khúc bị cấm, thế thôi!

Không có việc Cục Nghệ thuật biểu diễn vừa cấp phép cho hơn 300 bài hát "nhạc đỏ", trong đó có Tiến quân ca, Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng..., mà chỉ là việc Cục Nghệ thuật biểu diễn cập nhật thêm các bài hát này vào danh mục các ca khúc đã phổ biến rộng rãi.
Tuy nhiên, việc tồn tại các danh mục ca khúc bị cấm, ca khúc được phổ biến rộng rãi, ca khúc được cấp phép sẽ còn tạo ra những chuyện gây dư luận không đáng có, cười ra nước mắt, làm khổ các cơ quan quản lý văn hóa địa phương và cơ sở kinh doanh dịch vụ ca hát...
“Công dân có thể làm tất cả những gì không bị cấm” là một trong những nguyên tắc cơ bản của nhà nước pháp quyền, pháp luật chỉ quy định những điều cấm, không quy định danh mục những hành vi được phép. Theo nguyên tắc tối thượng này, chỉ cần công bố, cập nhật danh mục các ca khúc bị cấm là đủ, khỏi cần xét cấp phép hay "đưa ca khúc vào danh mục phổ biến rộng rãi", khỏi cần các ông nghị chất vấn (chạy theo dư luận) "ai cho Cục Nghệ thuật biểu diễn quyền cấp phép Quốc ca", khối vị công chức không vin được vào cớ "bận xét cấp phép ca khúc" để lơ là các việc công cần kíp, thiết thực khác.

Chân thành và giả tạo

          Ngồi cà phê, lướt phây của một người hay viết về sự chân thành, bao dung và tử tế. Thấy anh bạn ngó qua, mới hỏi có biết anh này không? Biết. Anh bạn kể, anh và anh kia trước chung cơ quan, vẫn thường xưng hô ông tôi vì xêm xêm tuổi nhau. Nhưng khi anh được giao đi thẩm tra lý lịch anh ấy, anh ta gọi anh bằng anh, xưng em. Sau đó, do lý lịch có một điểm mờ, con đường chính trị ngưng lại, anh ta lại ông tôi với anh bạn, nhưng không còn thân mật nữa. “Thật ra tôi thấy xa cách, không thật từ khi ổng xưng em với tôi”, anh bạn nói.
           Xem facebook của một vài người sống bằng nghề viết, nghề nói (người viết báo, viết văn thơ, thầy cãi...), thấy họ hay viết kiểu lập lờ, người đọc đều thấy ẩn ý bỉ bôi thể chế hay một tổ chức, cá nhân nào đó, cạnh khóe một điều gì đó hoặc "khen đểu", nhưng bắt bẻ họ không dễ. Một kiểu xu thời hèn hèn. Những trang facebook kiểu đó thường làm tôi liên tưởng đến mảnh vải nhờ nhờ màu nước dưa, là nguồn cơn để tôi viết status “Trắng thì trắng, đen thì đen, đừng ra cái thứ nhá nhem, cháo lòng”. Có những người tôi không thích tiếp xúc, vì không muốn có cảm giác nhờn nhợn khi phải nghe họ nói không biết ngượng về “cái tâm”, về điều thiện. 
          Trái lại, có những người khiến tôi lắm lúc phát bực với cách cư xử bộc tuệch, lời nói thô kệch, có tay thậm chí tác phong lè phè, cư xử bỗ bã quá trớn, kiểu cậy mình lớn tuổi nên họp cơ quan vẫn gọi sếp là thằng, hoặc gọi ông anh “ê, ra đây tôi bảo cái này”... Nhưng họ vô tư, không làm màu, không giả dối nên nói chuyện, làm việc với họ bao giờ cũng thoải mái, tự nhiên.
          Một ông anh nói, như Quân cóc không bất mãn thì thôi, chứ mấy tay kia... Chả biết bác hiểu chuyện đời tôi đến đâu, nhưng câu nói đó cho thấy bác có não trạng lành mạnh, tâm thế đàng hoàng.

.

AI KHẮC THÊM CHỮ "CỰC ĐÔNG" Ở MỐC TỌA ĐỘ TẠI MŨI ĐIỆN?

Ngày 19/7/2012, tôi đến Mũi Điện và chụp ảnh mốc tọa độ cơ sở biển N18. Ở đây chả có chữ "Cực Đông" nào.

Vậy mà hôm nay, đọc bài của đồng nghiệp Lê Tấn Lộc trên báo Pháp Luật Thành Phố Hồ Chí Minh, thấy mấy vị quan chức Phú Yên nói rằng, ở mốc này có chữ "Cực Đông", đó là căn cứ pháp lý để Phú Yên nói rằng Mũi Điện là cực Đông đất liền Việt Nam. Hay nhỉ, căn cứ pháp lý chỉ là hai chữ "Cực Đông" khắc trên xi măng!

Phú Yên dựng bia "Cực Đông" từ năm 2011, tức là "lấy căn cứ pháp lý" từ cái Mốc tọa độ đó muộn nhất là năm 2011. Nhưng ngày 19/7/2012 tôi còn chụp bức ảnh mốc tọa độ N18 không có chữ "Cực Đông". Vậy ai đã đục thêm hai chữ này lên đó? Đục thêm nhằm mục đích gì?
Đồ giả dễ nhận ra, vì các chữ "Tong Cuc Dia Chinh", "Moc Toa Do Co so Bien" và "Nghiem Cam Pha Hoại" không có dấu, còn anh "Cực Đông" thêm vào lại đầy đủ dấu. 

Nói thêm, như dòng chữ trên mốc tọa độ đã nêu rõ, N18 chỉ là một trong nhiều mốc tọa độ cơ sở biển, được xác lập để làm cơ sở xác định đường cơ sở biển của Việt Nam, không phải để xác định các cực của Việt Nam.

Bổ sung:
Hôm qua, dòm cái ảnh mốc tọa độ cơ sở biển ở Mũi Điện có chữ "Cực Đông" trong bài trên báo PL TPHCM, vì ảnh size nhỏ nên tôi tưởng rằng đó là chữ đục vào xi măng. Hôm nay, vào fb của một bác, thấy cái ảnh size lớn, mới té ra chữ đó là chữ viết. Việc viết thêm vào, chứ không phải đục, khắc càng chứng tỏ cái sự nhận vơ, tùy tiện

Không thể để tiếp tục sự tùy tiện này

Các cơ quan Trung ương, như Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Thông tin và Truyền thông…, cả báo chí nữa rất đáng trách khi không lên tiếng trước việc lãnh đạo tỉnh Phú Yên tùy tiện coi Mũi Điện là cực Đông đất liền Việt Nam, tạo ra tình trạng “hai cực Đông”. 

 Các thế hệ học sinh Việt Nam đều được dạy, điểm cực Đông đất liền Việt Nam là Mũi Đôi, ở bán đảo Hòn Gốm, xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Trong bài 2 (Vị trí địa lý, phạm vi lãnh thổ), sách giáo khoa Địa lý lớp 12 của NXB Giáo Dục ghi rõ: Điểm cực Đông đất liền Việt Nam nằm ở xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Tháng 3/2005, Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) công nhận danh thắng Mũi Đôi – Hòn Đầu là di tích danh thắng quốc gia, trong lý lịch di tích ghi rõ “Mũi Đôi (nằm ở 109⁰27’55” kinh độ Đông) là điểm cực Đông trên đất liền của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.

Tuy nhiên, gần đây một số người ở tỉnh Phú Yên nói rằng Mũi Điện ở xã Hoà Tâm (Đông Hoà, Phú Yên) là cực Đông đất liền Việt Nam. Dịp kỷ niệm 400 năm Phú Yên và nhân Năm Du lịch quốc gia Duyên hải Nam Trung Bộ - Phú Yên 2011, UBND tỉnh Phú Yên đã cho xây dựng trên mỏm Rạng Đông của Mũi Điện một bia lưu niệm lớn, hai mặt bia đều ghi: Mũi Điện (Mũi Đại Lãnh), điểm cực Đông, nơi đón bình minh đầu tiên trên đất liền Việt Nam. Xuất hiện tình trạng nhiễu thông tin, nổ ra những cuộc tranh luận, cực Đông đất liền Việt Nam là ở Mũi Đôi, Khánh Hòa hay Mũi Điện, Phú Yên?

Hiện nay, việc sử hữu một thiết bị xác định tọa độ GPS là chuyện không khó. Nhiều người đã tới cả Mũi Điện và Mũi Đôi, xác định tọa độ GPS của hai địa điểm này để tự kiểm chứng. Họ đều đi tới kết luận, đúng hơn là xác nhận lại một điều đã được khẳng định từ lâu: Cực Đông đất liền Việt Nam ở Mũi Đôi, không phải ở Mũi Điện.  

Cực Đông đất liền Việt Nam chỉ có một mà thôi, đó là Mũi Đôi.

Thế nhưng, lãnh đạo tỉnh Phú Yên vẫn cố bám lấy cái điều sai trái do họ dựng lên. Sáng 1/1/2017, UBND tỉnh Phú Yên tổ chức tại Mũi Điện lễ chào cờ đầu năm mới và “các hoạt động chào đón những du khách đầu tiên đến Mũi Điện - điểm cực Đông trên đất liền Việt Nam năm 2017”.

Các giáo viên Địa lý ở tỉnh Phú Yên dạy bài về Vị trí địa lý, phạm vi lãnh thổ Việt Nam thế nào nhỉ, khi theo sách giáo khoa và thực tế Mũi Đôi là cực Đông đất liền Việt Nam, nhưng lãnh đạo tỉnh cứ nói rằng Mũi Điện là cực Đông đất liền Việt Nam?

Việc lãnh đạo tỉnh Phú Yên vì lợi ích cục bộ về du lịch, dựng lên chuyện cực Đông đất liền Việt Nam ở Mũi Điện là điều đáng trách. Đáng trách, đáng phê phán hơn nữa là các Bộ, các cơ quan có trách nhiệm, có thẩm quyền ở Trung ương cứ để mặc sự tùy tiện, gây nhiễu loạn thông tin về địa lý Việt Nam kéo dài nhiều năm trời.   

         

http://www.baophuyen.com.vn/76/167389/chao-co-dau-nam-moi-tai-mui-dien-diem-cuc-dong-tren-dat-lien-viet-nam.html 

Bốn cây di sản Việt Nam ở Trường Sa

    Những cây di sản rợp bóng trên các đảo Song Tử Tây, Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn như những chứng nhân xanh cho sự hiện diện, làm chủ từ lâu nay của người Việt ở quần đảo Trường Sa.  

          Tháng 8/2014, Hội đồng Cây di sản Việt Nam (Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam) đã công nhận 4 cây ở huyện đảo Trường Sa (Khánh Hòa) là cây di sản Việt Nam, đó là một cây phong ba trên đảo Song Tử Tây, hai cây mù u trên đảo Sơn Ca và đảo Sinh Tồn, cây bàng vuông 8 nhánh trên đảo Nam Yết. Theo GS Đặng Huy Huỳnh, Chủ tịch Hội đồng Cây di sản Việt Nam, những cây này đều có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, nguồn gen và cảnh quan môi trường.

Cây phong ba ở sau Sở chỉ huy đảo Song Tử Tây là cây lớn nhất trong hàng chục cây phong ba ở đây

Thầy giáo Lê Xuân Quyết, trường TH Song Tử Tây và các em học sinh bên cây phong ba di sản Việt Nam

Các chiến sĩ cùng nhau đọc sách, đọc thư nhà dưới bóng mát cây phong ba

Cây bàng vuông cổ thụ ở trung tâm đảo Nam Yết có tới 8 nhánh

Khách đến thăm đảo Nam Yết đều thích chụp ảnh kỷ niệm với lính đảo dưới gốc cây bàng vuông 8 nhánh

Thi gói bánh chưng bằng lá bàng vuông, dưới tán cây bàng vuông 8 nhánh

Trong khi phong ba và bàng vuông thuộc những loài cây đặc hữu của Trường Sa, cây mù u là loài cây đặc trưng của vùng Nam Bộ nhưng cũng có nhiều trên các đảo Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn… Không rõ mù u được trồng ở các đảo này từ khi nào, nhưng qua chu vi thân cây và diện tích tán cây có thể thấy rằng, nhiều cây mù u có tuổi đã khá cao.

Cây mù u ở công viên thanh niên đảo Sơn Ca là cây mù mu nổi tiếng nhất Trường Sa

Cây mù u này có nhiều nhánh tỏa đều ra các phía, che mát phân nửa công viên thanh niên đảo Sơn Ca

Cây mù u di sản Việt Nam ở đảo Sinh Tồn tỏa bóng mát ngay trước Sở chỉ huy đảo

Gốc cây mù u là nơi lý tưởng để quân, dân đảo Sinh Tồn ngồi trò chuyện, thưởng trà

Chào cờ dưới bóng mù u  

Phải chửi một phát, không thể chỉ nói mát!

1. Một thời gian dài, bao người tin câu chuyện bịa về việc ông Lý Quang Diệu từng mơ ước "làng chài nghèo" Singapore sẽ được như "hòn ngọc Viễn Đông" Sài Gòn. Đến khi anh Thăng cũng nói Sài Gòn hòn ngọc Viễn Đông từng là trung tâm phát triển nhất Đông Nam Á thì mọi sự bị bóc mẽ. Cảm ơn anh Thăng!
2. Bây giờ, nhân chuyện Nhà vua Bhumibol Adulyadej của Thái Lan mất, lại có người dựng chuyện Nhà vua từng mong Băng Cốc được như Sài Gòn hòn ngọc Viễn Đông. Tiện thể, họ lại kể rằng sau 1975 Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm Thái Lan, nói với Thủ tướng Thái Lan rằng Việt Nam tự hào thắng hai đế quốc to, Thủ tướng Thái đáp lại, chúng tôi tự hào không phải đánh thắng đế quốc nào mà vẫn giành được độc lập. Đây là chuyện tạo dựng như câu chuyện trên về mơ ước của ông Lý Quang Diệu, hẳn là thế. Thái Lan giành lại độc lập từ đế quốc nào nhỉ? Tuy nhiên, trong câu chuyện này cũng có ý hơi đúng, đó là Thái Lan không phải đánh thắng đế quốc nào. Nói đúng là thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 đế quốc Anh, đế quốc Pháp không cần đánh Thái Lan, chỉ cần gây sức ép là Hoàng gia Thái đã cắt nhiều đất dâng cho chúng, nhục nhã. Là nước Đông Nam Á duy nhất không bị thực dân Phương Tây đô hộ, mấy trăm năm phát triển độc lập mà chỉ được như hiện nay, cũng không đáng tự hào.
3. Dẫn nguyên văn stt của bạn facebook Nghiêm Toàn: (Các anh nói) Biến đổi khí hậu là do Đảng, lượng mưa lên tới 400mm là do chính quyền độc tài, tham nhũng, còn nếu dân chủ văn minh thì nó chỉ là 50 mm thôi. Những giờ phút này, hãy biến đau thương thành mồm vàng, lưỡi ngọc, mỗi lời của các anh đang rỉa rói bỉ bôi chính quyền sẽ làm ấm lòng bao người dân miền Trung đang dầm mình trong nước lạnh. Dân chủ văn minh, no ấm là ở đấy chứ ở đâu. Đcm các anh, các anh là thứ tôi khinh bỉ nhất trên mặt đất này.

Đừng té nước theo mưa!

Nếu thực sự có thái độ làm việc khoa học, thực sự vì môi trường, các nhà khoa học đừng té nước theo mưa, đừng đổ riệt cho duy nhất một thủ phạm, cần xác định: san hô ở ven biển các tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế bị chết từ khi nào, bao nhiêu diện tích mới chết vài tháng nay, bao nhiêu diện tích đã chết từ trước, bị chết do các nguyên nhân nào. Không chỉ ra được mọi thủ phạm làm san hô chết, để từ đó có biện pháp ngăn ngừa thích hợp, san hô sẽ tiếp tục chết, hàng trăm năm nữa cũng không phục hồi được, đừng nói là vài chục năm nữa.  

Theo tài liệu của Viện Hải dương học, độ phủ của san hô sống ở vịnh Nha Trang năm 1994 là 52%, hiện nay chỉ còn 20%. Các mối đe dọa sự sống của rạn san hô là: Khai thác quá mức sinh vật rạn bằng mọi công cụ, biện pháp; Đánh bắt hủy diệt (bằng chất nổ, bằng hợp chất cyanua và một số chất độc khác); Lắng đọng trầm tích; Ưu dưỡng của nước biển dẫn đến hiện trượng tảo nở hoa hoặc bùng nổ độ phủ của rong biển trên rạn san hô; Phá hủy rạn do thả neo hay rác thải.

Vài năm gần đây, san hô tại Phú Quốc, Côn Đảo cũng bị chết khá nhiều. Ban quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo cho biết, một lượng lớn san hô tại đây đang bị tẩy trắng và chết dần trên diện rộng khoảng từ 600 đến 800 ha, nguyên nhân của tình trạng trên là do nhiệt độ nước biển đang nóng dần lên hơn mức bình thường, làm giảm lượng oxy trong nước.   

http://www.tienphong.vn/xa-hoi/bo-anh-day-bien-mien-trung-sau-su-co-moi-truong-1022710.tpo 

Sông Nhuệ của tôi

Nhà tôi ở khu gia đình Viện quân y 103, Học viện Quân y, đất cũ làng Xa La bên sông Nhuệ. Lũ chúng tôi, ngày tắm sông vài buổi là thường. Nước sông Nhuệ bình thường khá trong, nhưng cũng nhiều khi đỏ nặng phù sa. Đó là khi Công ty Thuỷ nông sông Nhuệ mở cửa đập, đưa nước sông Hồng vào sông Nhuệ, tuới tắm cho khắp vùng Hà Đông, Hà Nam. Khi nước lên, chúng tôi rủ nhau kiếm que tre làm cần, chỉ khâu hoặc dây lõi pin Văn Điển làm dây câu, đập ruồi làm mồi để câu cá mương. Chỉ cần rắc ít thính xuống sông là cá mương kéo đến hàng đàn, cắn câu và bị giật lên bờ liên tục.

Nước rút, để lại lớp phù sa dày màu nâu đỏ. Bọn trẻ con chúng tôi hay làm cầu trượt bằng phù sa để trượt từ bờ sông xuống nước, hoặc vùi mình trong lớp phù sa mịn mát ấy. Không thể quên cảm giác khoan khoái tuyệt vời những khi đó. Tắm bùn khoáng Tháp Bà Nha Trang cũng không bằng đùa nghịch với phù sa sông Nhuệ.

Sông Nhuệ, đoạn giữa khu tập thể Học viện Quân y và làng Hà Trì 

Cũng nhiều khi, chúng tôi chửi nhau với bọn trẻ con bên làng Hà Trì. Bọn tôi thường thắng, với câu chửi kinh điển “Hà Trì là con Xa La, Xa La là cháu viện 3, viện 3 là cha Yên Phúc, Yên Phúc là cục mắm tôm”. Chửi nhau chán thì lấy đất, đá, mảnh sành ném nhau. Thỉnh thoảng bên này bơi sang bên kia tấn công. Có lần, hồi tôi học lớp 4, chúng tôi bị bọn trẻ Hà Trì tập kích. Chúng bơi qua sông ở đoạn khác, rồi lẻn tới chỗ chúng tôi để quần áo, ôm sạch. Lần đó, may có thằng bạn để quần áo ở chỗ khác, nó cho tôi mượn cái áo để về nhà…    

Sông Nhuệ cũng là một nguồn sống của gia đình tôi. Bên bờ sông, nhà tôi có một mảnh vườn, chừng dăm chục mét vuông. Rau muống, xu hào, rau dền, đậu cô-ve, cà chua, thì là…, mùa nào thức nấy, chính tay tôi đã trồng chừng ba bốn chục loại rau ở mảnh vườn ấy. Lâu lâu cả nhà, từ bố mẹ đến anh chị em chúng tôi, kể cả mấy đứa em gái lại xắn phù sa dưới sông lên bồi cho vườn. Chẳng cần mai hay xẻng, chỉ cần dùng tay xắn từng miếng phù sa bỏ vào xô, xách lên vườn. Rau trồng trên đất phù sa mới, xanh tốt lạ. Dọc mùng cao quá đầu tôi, còn rau cải xanh, mỗi bữa chỉ cần tỉa mươi lá là đủ cho cả nhà gần chục người… Rồi nhà tôi còn làm chuồng lợn ở đó. Nhờ nuôi lợn, tắm lợn mà có lần tôi làm bài văn tả lợn được cô giáo chủ nhiệm lớp khen hay, đọc bài văn trước lớp.

 Khi nước sông Nhuệ cạn, chúng tôi hay đi xúc hến, mò trai. Lội dọc mép nước, lấy rổ xúc bùn phù sa rồi dùng tay chà cho phù sa tan chảy theo nước, hến và trùng trục ở lại. Nếu bắt trai thì mang theo cái chậu, lội ra chỗ nước sông sâu đến cổ. Dò dẫm bằng chân, thấy trai thì ngụp xuống móc lên. Chừng tiếng đồng hồ là đủ nguyên liệu cho nồi canh hến, cháo trai ngon tuyệt!

          Bây giờ, những chuyện trên đã thành cổ tích. Sẽ chẳng bao giờ có thể tắm ở sông Nhuệ được nữa. Không được như nhạc sĩ Hoàng Hiệp “lòng chợt vui, thấy sông không già”. Sông Nhuệ đã thành dòng sông đen, nước sông Nhuệ bây giờ còn kinh khủng hơn nước sông Tô Lịch. Sông Nhuệ của tôi đã chết.

          Nghe nói Hà Nội đã có dự án hồi sinh sông Nhuệ. Bao giờ cho đến ngày xưa!

Một ngày hơi bình thường...

Trò chuyện hơn chục phút, tôi chào để đi thì chị Hiền vào nhà lấy ra chai nước nho. “Không dám nói ngon nhưng nhà em làm đấy”. Nghe chị Hiền nói vậy, tôi hiểu rằng từ chối món quà này là cách ứng xử rất tệ.

         

Giữa trưa, chụp ảnh xong những giếng khoan, những hố sâu, những con cừu gầy ngẳng, ngơ ngác giữa lòng hồ Ông Kinh trắng xóa màu cát, tôi định về thì gặp chị Hiền xuống đóng cầu dao bơm nước. “Nhà tôi có 7 sào nho, năm nay không có nước tưới phải bỏ hơn 4 sào, chỉ còn 2,8 sào”. Chị Hiền kể, trong khi dẫn tôi đi xem vườn nho. Năm 2015 hạn nặng, anh Dương Phá Thiên, chồng chị Hiền đã mang thế chấp giấy tờ đất, vay từ Ngân hàng Agribank 150 triệu đồng đầu tư hệ thống giếng khoan, máy bơm nước, hệ thống tưới phun. Khoan đến 5 giếng mà không trúng mạch nước. Không có nước, những giàn nho nhà chị Hiền tàn lụi dần. May có hàng xóm khoan trúng mạch, san sẻ cho quyền sử dụng giếng khoan, vợ chồng chị giữ được 2,8 sào nho. Trước kia hai vợ chồng làm không hết việc, nay phải bỏ đất không, anh Phá Thiên phải đi làm thuê, để vợ con trông vườn và đàn cừu. Đàn cừu nhà họ đầu năm 2015 có 23 con, do thiếu nước, thiếu cỏ ăn nên chết dần, nay chỉ còn 14 con. “Không còn tài sản thế chấp để vay tiền ngân hàng, chúng tôi tính vay nóng 15 triệu đồng với lãi suất 5%/tháng để khoan giếng tìm nước một lần nữa, may ra trúng mạch. Không có nước, không giữ được vườn nho thì sạt nghiệp chắc luôn”. Chị Hiền nói.

Dù điêu đứng vì hạn hán, chị Hiền vẫn giữ nụ cười hồn hậu

Chạy xe về chợ Mỹ Tường ở gần UBND xã Nhơn Hải (Ninh Hải, Ninh Thuận), tìm mãi không thấy một quán ăn. Ghé vào một quán cà phê để viết bài gửi cho TPO. Đói quá, tay mổ cò càng lập bập,.hỏi anh chủ quán có mì gói không. Hai phút sau anh mang ra tô mì nghi ngút khói. Anh kể, gia đình cũng có mấy sào nho, cũng phải khoan giếng sâu gần 50m ở lòng hồ Ông Kinh để lấy nước… Tính tiền, anh bảo 12 nghìn đồng ly cà phê sữa, không tính tiền tô mì.

Uống ly nước nho, nhớ nỗi vất vả, những giọt mồ hôi mặn chát của những người làm ra thứ nước ngọt thanh, vị chua nhẹ này 

Chạy xe theo đường ven biển Ninh Thuận, 4 giờ rưỡi chiều về đến xã Cam Lập, thành phố Cam Ranh. Phải hơn 6 giờ mới về đến nhà, lúc đó mới viết bài cho báo giấy chắc không kịp. Ghé vào quá cà phê ven đường. Quán khang trang, mát mẻ, nhưng gọi mãi không thấy chủ quán. Cứ ngồi vào bàn, cắm điện, mở máy tính… Khoảng nửa giờ sau cô chủ quán xuất hiện. Chưa kịp xin lỗi cô chủ thì cô cười xin lỗi trước, nói bận việc ở vườn sau nhà. Lát sau, cô bỏ quán cho mấy người khách, đi đón con học tiểu học. Xẩm tối anh chồng về, nấu cơm giúp vợ…

Một ngày hơi bình thường.

Khoan giếng tìm nước giữa lòng hồ

Mong anh Thăng đừng "thăng"

5 năm trước, anh bị ném đá tơi bời, bị biến thành anh #
Nay anh được tung hoa rào rào, được "trả lại tên cho em" 
Anh đã không “chết” vì bị ném đá, mong anh đừng “thăng” vì được ném hoa

CON ĐƯỜNG VÀ BÁC TÀI

Hầu hết ý kiến trên mạng về ĐH XII tập trung vào chuyện nhân sự. Vị nào ngồi ghế nào, chuyện đó cũng rất quan trọng. Nhưng đường hướng phát triển của đất nước, của Đảng trong thời gian tới sẽ không phụ thuộc quá nhiều vào chuyện vị nào ngồi ghế nào. Đường hướng đó, có thể thấy từ Nghị quyết Hội nghị lần thứ 14, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, trong đó nội dung quan trọng nhất là việc ký kết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).   

          “Ban Chấp hành Trung ương Khóa XI tán thành, đồng ý để Chính phủ cùng chính phủ các nước ký Hiệp định TPP vào đầu tháng 02/2016; giao Bộ Chính trị chỉ đạo công tác chuẩn bị trình Quốc hội xem xét, phê chuẩn Hiệp định theo đúng quy định của pháp luật; xây dựng đề án trình Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết về thực hiện hiệu quả tiến trình hội nhập quốc tế trong bối cảnh nước ta tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, trong đó có Hiệp định TPP”.

Tham gia Hiệp định TPP, Việt Nam chúng ta sẽ phải điều chỉnh, sửa đổi nhiều quy định pháp luật về thương mại, hải quan, đầu tư, đấu thầu, sở hữu trí tuệ, lao động…

          Đảng đã chấp nhận những thay đổi đó, sẽ là những thay đổi rất sâu sắc, không chỉ về kinh tế mà cả về thiết chế xã hội, sẽ dẫn tới sự thay đổi về thể chế hành chính nhà nước. 

Đếm giông trong cát - 2

- Ba, cái xe máy của con tã rồi, ba cho con tiền mua chiếc SH nhé.

          - Ừ, ít bữa nữa ba cho.

          - Anh Hai sướng quá ha. Con chỉ ước có cái xe đạp điện để đi học đỡ nhọc và cái Iphone, học kỳ này con được học sinh giỏi, ba mua cho con nha.

- Rồi.

- Này ông, tiền đâu mà hứa sắm toàn những thứ nhiều tiền cho tụi nhỏ? Cái  ti vi cũ, ông còn chưa thay được cho tôi đấy. Xem phim Cô dâu 8 tuổi mà cứ chớp nhá chớp nhá, bực bội quá.

- Mấy bữa nữa mở đường xây cầu Long Hồ mới, đất mình ra mặt tiền, tôi bán một miếng mua cho bà cái ti vi 40 inh luôn.

- Còn mùng thất mới xây cầu, tiền đâu mà xây.

- Bà không nghe tỉnh nói đổi đất sân bay Nha Trang để lấy tiền xây cầu à?

- Tôi có nghe, nào là xây khu trung tâm hành chính tổ yến, nào là xây đường băng mới của sân bay Cam Ranh, nào là làm đường, nào là xây cầu nọ cầu kia. Có mỗi khu đất sân bay mà muốn đổi lấy tiền xây bao nhiêu thứ.  

- Mấy năm trước, ông Chủ tịch tỉnh nói chỉ cần bán 90 ha đất sân bay Nha Trang, sẽ có 27 nghìn tỷ đồng mà.

- Xưa rồi, quê rồi ông ơi. Tất cả đất sân bay Nha Trang có giá 12 nghìn tỷ đồng, trừ phần làm vốn xây dựng sân bay mới, hơn trăm ha còn lại được định giá 6 nghìn tỷ đồng thôi. Tiền đó xây khu tổ yến vỡ là hết rồi, ông đừng mơ còn tiền xây cầu qua trước nhà mình nhé....

          - Hai dà! Vậy tôi không tính bán đất nữa, để vậy nuôi giông cho chắc ăn.

          - Ông tính vậy là phải. Đừng như mấy ổng, cứ đếm cua trong lỗ, đếm giông trong cát. 

Ở hai đầu nỗi nhớ

            Họ là những người quen từ lâu của tôi, từng được nhắc đến hay đăng ảnh trên báo Tiền Phong và một số báo khác. Chia ly hay sum họp, câu chuyện Xuân của họ đều gắn với hai tiếng – Trường Sa. 

Gia đình trung úy QNCN Nguyễn Duy Chinh ở quân cảng Cam Ranh, ít phút trước khi anh ra làm nhiệm vụ ở đảo Trường Sa Đông 

           

Bến cảng Cam Ranh, 8 năm trước

Chiều ngày 6-1-2008 trên quân cảng Cam Ranh, tôi gặp một phụ nữ trẻ từ Hải Phòng vào, đang hồi hộp chờ lên tàu ra Trường Sa. Hoàng Thị Mai được mời tham gia chương trình “Chúng tôi là chiến sĩ” của VTV3, ghi hình tại đảo Trường Sa, nơi có chồng cô, thiếu úy QNCN Nguyễn Duy Chinh. Là đồng hương Vĩnh Bảo (Hải Phòng), năm 1999 họ quen nhau qua mục “Thư kết bạn” trên báo Tiền Phong. Cuối năm 2004 họ làm đám cưới, khi Mai đang là cô giáo trường mầm non của Cty Công nghiệp tàu thủy Nam Triệu.

Hoàng Thị Mai trên tàu 936 trước giờ ra Trường Sa, ngày 6/1/2008 
Từ tháng 9/2005 khi Duy Chinh ra đảo Trường Sa đến ngày 8/1/2008, khi được ở trong vòng tay nhau trên đảo Trường Sa, họ đã phải xa nhau 28 tháng đằng đẵng, con trai Nguyễn Hoàng Tuấn Đạt đã được 21 tháng tuổi nhưng chưa một lần được bố bế… Câu chuyện của họ đã được kể trong bài “Hội ngộ bất ngờ ởTrường Sa”, trên báo Tiền Phong số ra ngày 29/1/2008 và 2/2/2008.

Giây phút vợ chồng Chinh - Mai gặp nhau trên đảo Trường Sa, sáng ngày 8/1/2008

Cũng ngày 6/1/2008, đang mang thai đứa con đầu lòng, Nguyễn Thị Phấn, cán bộ Huyện đoàn Khánh Vĩnh (Khánh Hòa) tiễn chồng, trung úy QNCN Đỗ Việt Tiến ra làm nhiệm vụ ở đảo Nam Yết. Tháng 4/2008, sắp đến ngày sinh Phấn vẫn tìm tôi, nhờ chuyển quà cho chồng. Nam Cường, phóng viên báo Tiền Phong được ra đảo Nam Yết đã chuyển quà tới tận tay Việt Tiến. “Chỉ là mấy cái quần đùi, vì anh ấy nói ở đảo nước mặn, quần áo mau rách, và thuốc bổ gan, đỡ ngứa, vì ngoài đó ăn uống còn thiếu chất”. Sau này, Phấn tiết lộ với tôi về gói quà.

Chiều ngày 15/12/2008, khi nơi nơi chuẩn bị đón xuân, có ba con tàu từ bến cảng Cam Ranh đưa những người lính ra các điểm đảo ở huyện đảo Trường Sa. Tàu 996 từ từ rời bến, một chàng trung úy trẻ trên tàu và một cô gái trên bến cảng vừa vẫy tay tạm biệt, vừa nói với nhau qua điện thoại. Cô gái miệng cười mà mắt nhòa lệ. Họ là trung úy xe tăng Trịnh Đức Thành, ra làm nhiệm vụ ở đảo Nam Yết và Phan Huyền Trang, kế toán Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật tỉnh Khánh Hòa. Ảnh của họ đã được đăng trong bài “Trường Sa – Kẻ ra người nhớ” trên báo Tiền Phong số Xuân Kỷ Sửu (2009).

         

“Người lái đò” Trường Sa

Một trong những người lính Trường Sa được nhiều người đi thăm Trường Sa biết đến là thượng úy QNCN Tống Văn Tùng, chủ trang facebook Tống Tùng, trước kia là Người lái đò. Sau gần 5 năm làm nhiệm vụ ở các đảo Sơn Ca, Đá Tây A và Len Đao, Tùng được chuyển về tàu khách 996 của Vùng 4 Hải quân, đã tham gia vài chục chuyến đưa khách thăm Trường Sa và khu vực DK1. Anh đã chụp được nhiều ảnh độc đáo về các đảo ở Trường Sa, về cảnh khách lên thăm nhà giàn DK1 bằng cách đu dây, ảnh những đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng trái phép ở Trường Sa…

Cuối năm 2011 và đầu năm 2012, tôi đi công tác ở Trường Sa trên tàu 996. Đó cũng là chuyến đi biển đầu tiên của Tống Tùng, khi vừa cưới vợ được 3 tháng. “Chúng em nên duyên như là trời định”, chàng trai Tĩnh Gia, Thanh Hóa kể. Năm 2007, sau hai năm ở đảo Sơn Ca, Tùng về quê nghỉ phép, bố mẹ giục anh lấy vợ. Nhỏ dại gì cho cam, đã 28 tuổi rồi. Nhưng chưa kịp tìm người yêu, Tùng đã phải trở lại đơn vị để tiếp tục đi đảo. Không ngờ, đó là lần nghỉ phép cuối cùng Tùng được gặp bố mẹ, anh không kịp báo hiếu song thân khi họ còn sống. Tháng 9/2008, bố mẹ Tùng vào Đắc Nông làm đám cưới cho em gái anh, trên đường về đến Nghệ An thì gặp tai nạn. Đang ở đảo Đá Tây A, Tùng được cho vào bờ chịu tang bố mẹ. Anh gặp lại Thanh Thương vào dịp đó. 

Vợ chồng "người lái đò" Tống Tùng

Năm 1998, Tùng từ quê ra phố, ở trọ tại nhà Thanh Thương để ôn thi đại học. Ngay ngày đầu tiên ở trọ, Tùng bị sốt, được mẹ Thanh Thương tận tình chăm sóc. Suốt thời gian ở trọ, Tùng được bà chăm nuôi như con trong nhà. Bởi vậy, sau này mỗi lần về phép Tùng đều ra thăm bà. “Không phải kiếm cớ thăm con gái bả đâu nhé. Hồi em trọ học cô ấy mới 10 tuổi, em cũng chưa biết gì”. Tùng kể. Về chịu tang bố mẹ, Tùng ra thăm bà chủ nhà trọ ngày xưa, gặp lại Thanh Thương, lúc đó vừa học hết năm thứ nhất đại học. Tháng 4/2009 Tùng vừa ngỏ lời yêu thì lại nhận nhiệm vụ ra đảo Len Đao, đến tháng 9/2011 họ mới làm đám cưới. Bây giờ, vợ chồng Tùng đã có cậu con trai hơn 3 tuổi và một căn nhà nhỏ gần Bệnh viện Đa khoa thành phố Cam Ranh (Khánh Hòa), nơi Thanh Thương làm việc.

Tống Tùng và nữ sinh viên Đoàn Ngọc, tác giả tập thơ “Ngược Sóng” viết về Trường Sa, trên tàu 996 đi thăm Trường Sa, tháng 5/2015 

Khi bài này lên blog, “Người lái đò” lại đang đưa hàng Tết ra với đồng đội ở Trường Sa.     

Nao nức xuân về

Sáng ngày 22/4/2014, Đoàn Ca múa nhạc dân tộc tỉnh Hậu Giang giao lưu với bộ đội đảo Sơn Ca. Anh lính đầu tiên ra hát chính là trung úy QNCN Nguyễn Duy Chinh. Đó là lần thứ hai tôi gặp Duy Chinh ở Trường Sa, sau lần đầu là ngày 16/5/2013, trên đảo Trường Sa. Từ năm 2008 đến nay, Duy Chinh đã ra Trường Sa làm nhiệm vụ 4 lần nữa. Cậu con trai Tuấn Đạt đã học lớp 4, gia đình anh đã có thêm cô con gái Hà Linh gần 6 tuổi, còn Mai ở nhà làm nghề may. “Em đi xa suốt, mình cô ấy không thể vừa đi dạy vừa nuôi hai con nhỏ”. Duy Chinh nói với tôi, khi chuẩn bị ra làm nhiệm vụ ở Trường Sa. Tết này, gia đình anh lại không được quây quần bên nhau.     

“Chồng em ở Trường Sa sắp về rồi”. Phấn khoe, khi tôi đến thăm 3 mẹ con cô ở thị trấn Khánh Vĩnh. Sau đảo Nam Yết, Việt Tiến còn đi làm nhiệm vụ ở các đảo Sơn Ca, Trường Sa Đông, Song Tử Tây, rồi lại ra đảo Nam Yết, tổng cộng hơn 5 năm rưỡi. Hai con trai của anh đều sinh ra khi anh đang ở đảo Nam Yết, Chí Vĩ sinh tháng 5/2008, 8 tháng sau bố mới về, Tiến Nam sinh tháng 10/2014, nay đã hơn 14 tháng mới sắp được bố bế. Kể chuyện vất vả nuôi hai con nhỏ, rồi trong mắt Phấn lại ánh lên niềm vui. Tết này, lần đầu tiên cả nhà cô sẽ được cùng ra Bắc, đón Xuân ở hai quê, Thái Bình và Bắc Ninh.    

Niềm vui của mẹ con chị Nguyễn Thị Phấn khi chồng chị, anh Đỗ Việt Tiến sắp về từ đảo Nam Yết

Niềm vui ấy, tôi cũng thấy trong mắt của vợ chồng đại úy Trịnh Đức Thành. Họ đã kết hôn năm 2012, Huyền Trang vừa sinh con gái cuối tháng 11/2015, đặt tên con là Vân Khánh. “Lần sau nếu đẻ con trai, chúng em sẽ đặt tên là Trịnh Phan Vinh, vừa có họ của em, vừa mang tên đảo Phan Vinh ở Trường Sa”. Huyền Trang vừa nựng con gái, vừa nói.   

Niềm vui, hạnh phúc khi xuân về của vợ chồng đại úy Trịnh Đức Thành và con gái

NGƯỜI BẠN CAMPUCHIA

Anh… Trong thời gian học tập của em hơn 8 tháng rồi em nhớ anh lắm và rất buồn vì em nhận tin là anh bị ngã ô tô… Anh Long đưa tin này bảo hộ em. Em biết như vậy em về nhà ngai, em viết thư gửi cho anh hỏi thăm anh…

Hôm qua kôru pết (bác sĩ) Đỗ Văn Thái vào Nha Trang mở lớp tập huấn kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho cán bộ y tế, ngồi cà phê cùng ôn chuyện xưa mới nhớ ra, sang Campuchia cuối tháng 11/1985, nay vừa tròn 30 năm. Về nhà, lục giấy tờ cũ để xem đặt bước chân đầu tiên sang K chính xác là ngày nào. Chưa tìm thấy cái muốn tìm, nhưng lại thấy phong bì thư của Hing Sao (thực ra tiếng Khmer là Hing Saư) gửi hồi tháng 4/1987. Một anh lính Campuchia đang ở Hà Nội gửi thư cho một anh lính Việt Nam đang ở Phnom Penh.

Hồi đó, tôi ở được cử về Xưởng Quân khí ở quận Tuol Kork, phía Tây Bắc Phnom Penh, cấp bậc chùm-nuôi-ca bây (trợ lý 3, lính K gọi là sạ bây – quan ba). Hing Saư là lính thợ ở xưởng, chắc bằng tuổi tôi, cao trên 1m70, da đen nhất xưởng, nụ cười hiền lành, chăm chỉ và tháo vát, đã có vợ và một con nhỏ. Nhà Hing Saư ở cạnh xưởng, có cây xoài kiến vàng hay kết lá làm tổ. Lần đầu tiên tôi được ăn canh chua thịt chó nấu với tổ kiến vàng là ở nhà Hing Saư, nguyên tổ kiến gồm cả lá xoài, kiến và trứng kiến vừa hái trên cây được bỏ thẳng vào nồi quân dụng hầm xương chó. Bê bát canh nóng hổi, uống thứ nước vừa ngọt, vừa dôn dốt chua vừa dìu dịu thơm, ôi chao! Vợ Hing Saư cũng hiền lành như chồng, bán cá ở chợ Tuol Kork. Nhà nghèo, vốn ít nên chỉ mua bán gánh cá nhỏ, người ta bán cá lóc cỡ bắp chân thì vợ Hing Saư chỉ có cá cơ 2- 3 ngón tay, to nhất bằng cổ tay. Ông bạn Trần Tiến Đạt, nay làm ở Vinaphone có lúc trách, chợ toàn cá to sao mày không mua, toàn mua cá nhỏ. Bảo mua ủng hộ vợ chồng Hing Saư. Sau này Đạt đi chợ cũng hay mua cá nhà Hing Saư.

Cuối năm 1986, Hing Saư được chọn đi học ở Nhà máy Z133, Gia Lâm, Hà Nội. Đầu năm 1987 một đoàn công tác của Nhà máy Z133 đi sửa chữa vũ khí ở khu vực Pailin, khi về có ghé Xưởng Quân khí Tuol Kork, vì có một số cán bộ Z133 làm chuyên gia ở đó. Tôi nhờ họ chuyển lời thăm Hing Saư, không ngờ tháng 4/1987 nhận được thư của anh. Một người bạn thực sự. Dù hồi ở Xưởng Quân khí Tuol Kork tôi cũng đã dạy Hing Saư tiếng Việt, nhưng khi đọc thư Hing Saư tôi vẫn ngạc nhiên vì anh viết tiếng Việt khá tốt, chỉ sau 8 tháng.  

Thêm: Anh Long, người được Hing Saư nhắc đến là công nhân Z133, tôi quen từ 1983 khi lớp tôi thực tập ở đó. Năm 1986 anh Long cưới vợ là Hương, một công nhân điều khiển cần cẩu ở xưởng sửa chữa pháo của Z133. Hương khỏe mạnh, có duyên, có cá tính, chúng tôi gọi đùa là Hương cẩu. Cuối năm 1987, tôi nghe anh Viên, một chuyên gia Z133 ở Xưởng Quân khí Tuol Kork nói Hương mất vì sốt rét. Có lẽ Long đi Pailin sốt rét, về nhà muỗi đốt Long lại đốt Hương, nên Hương bị lây sốt rét.                       

Tự làm khó mình, làm khó đồng nghiệp

Tôi có nhiều bạn thân quý là luật sư, nên khi cho rằng sau vụ LS Trần Thu Nam và LS Lê Văn Luân bị đánh họ sẽ mất uy tín nghề nghiệp, tôi không muốn bàn về vụ này.

Nhưng đọc đơn của hai LS đòi khởi tố vụ án, khởi tố và bắt giam 8 bị can, thấy các anh làm khó thêm cho mình, làm khó thêm cho đồng nghiệp, nên không cưỡng được sự ngứa miệng nữa.

Khởi tố vụ án? Cũng nên. Nhưng hai LS đòi khởi tố bị can, bắt tạm giam ngay 8 người, để ngăn việc họ thông cung, khai không trung thực, chính điều này làm khó cho hai LS và đồng nghiệp của họ.

Nếu cho rằng việc “đánh hội đồng” hai LS là từ một “âm mưu hèn hạ, dằn mặt các LS bảo vệ em Đỗ Đăng Dư”, thì hẳn 8 người kia đã được bàn bạc, chỉ bảo trước. Vậy bắt giam có tác dụng gì cho việc ngăn họ thông cung? Để ngăn việc ép cung, mớm cung, phải có luật sư cho họ ngay. LS bảo vệ quyền lợi cho 8 người này sẽ không thể bảo vệ quyền lợi của hai đồng nghiệp bị hại, đó là cái khó đầu tiên.

Các LS đó sẽ phải đặt vấn đề với cơ quan điều tra, tuy hành vi các bị can có tính côn đồ, nhưng hậu quả không lớn, có cần thiết bắt tạm giam 8 bị can không? Nếu các LS đó cho rằng không cần thiết bắt tạm giam 8 bị can, đòi cho họ tại ngoại, sẽ trái với đòi hỏi của LS Nam và LS Luân. Đó là cái khó thứ hai.

Nếu các LS đó đồng ý rằng cần bắt tạm giam 8 người kia thì lại mâu thuẫn với quan điểm của hai LS và nhiều LS khác khi muốn bảo vệ quyền lợi của người thân em Đỗ Đăng Dư, rằng việc bắt tạm giam em Dư là không cần thiết. Đó là cái khó thứ 3.

Khi ra tòa - nếu các LS quyết đưa vụ này ra tòa, người ta sẽ phải hỏi về việc tác nghiệp, hành nghề của hai LS trong vụ em Đỗ Đăng Dư. Đó là cái khó nữa.

     

Cần một Vladimir Putin hơn một Aung San Suu Kyi

          Chúc mừng đất nước Myanmar, chúc mừng bà Aung San Suu Kyi, hoan hô ông Thein Sein. Nhiều người ngầm liên hệ Myanmar với Việt Nam, chính quyền quân sự Myanmar với chính thể lãnh đạo Việt Nam. Thực ra sự liên hệ, so sánh đó rất khập khễnh, nhất là về vai trò, vị thế trong lịch sử đất nước và hiện tại.

Cha của bà Aung San Suu Kyi, ông Aung San là người thành lập các đơn vị tiền thân của quân đội Myanmar, cũng là một trong những người có công lớn nhất đưa Myanmar thoát khỏi sự thống trị của đế quốc Anh. Mẹ của bà cũng là một nhà chính trị của Myanmar, từng là Đại sứ Myanmar tại Ấn Độ và Nepal. Chắc chắn, trong hoạt động chính trị của mình, bà Aung San Suu Kyi có những mối liên hệ với các bạn bè, những người đã từng cộng tác với cha, mẹ của bà. Ngoài phẩm chất cá nhân, sự thành công hôm nay của bà Aung San Suu Kyi còn có phần từ những mối quan hệ đó, từ vị thế của gia đình bà trong chính trường Myanamar. Còn ông Thein Sein và chính quyền quân sự không phải những người mang lại nền độc lập cho Myanmar, và họ nắm quyền qua một cuộc đảo chính.

Có người cho rằng Việt Nam cần một Aung San Suu Kyi, nhưng tôi cho rằng Việt Nam không cần một Aung San Suu Kyi (cũng không thể có), mà cần một Vladimir Putin, hoặc một Tập Cận Bình. Khi đất nước có kỷ cương chưa chặt, có nhiều người chỉ biết nói và làm bậy hơn người biết làm, cần có người có tài, có trí, có chí và uy điều hành đất nước.

          Việc đảng NLD của bà Aung San Suu Kyi thắng lợi trong cuộc bầu cử vừa qua là bước tiến lớn của nền dân chủ Myanmar, nhưng còn quá sớm để nói về sự phát triển của đất nước này dưới sự cầm quyền của NLD.

Tại Đông Nam Á, Phillippines là nền dân chủ lâu đời nhất. Nhưng nền kinh tế Philippines lại là nền kinh tế kém cỏi nhất trong các nước ASEAN “cũ”, thu nhập bình quân đầu người của Phi chỉ cao hơn không nhiều so với thu nhập bình quân của Việt Nam. Joseph Estrada, Tổng thống thứ 13 của Philippines (30/6/1998 – 20/1/2001) từng rất được người dân nghèo ở nông thôn Philippines hâm mộ, là người đắc cử tổng thống với tỉ lệ phiếu bầu cao nhất trong các cuộc bầu cử tổng thống ở Philippines. Thế nhưng chỉ nửa nhiệm kỳ, ông đã bị phế truất.

Trong “4 con hổ châu Á”, ngoại trừ Hồng Kông, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Singapore đều có hàng chục năm phát triển mạnh mẽ dưới thể chế “độc tài”, ít dân chủ. Hiện nay, nền dân chủ tại những nơi này đang mở mang, trên cơ sở nền kinh tế phát triển và thể chế nhà nước được tổ chức tốt.

Thà chọn con vua trẻ, cho nghỉ khỏe sãi già

Nói gì thì nói, tôi tin một anh "con vua" 40 tuổi sẽ làm được nhiều cái hay hơn một ông "con sãi" gần 60 tuổi.
Tứ thập nhi bất hoặc, 40 tuổi là quá chững chạc rồi, cũng chẳng trẻ gì nữa.

Nụ cười sẽ hóa giải tất cả

 “Bí quyết để thầy đã 91 tuổi mà vẫn minh mẫn là không giận ai quá ba phút. Giữ hòa khí dễ lắm, chỉ có một chút xíu thôi. Khi thầy thấy sắp nổi xung với ai đó, thầy đi ra ngoài thở thật sâu, uống ba ngụm nước mát, rồi gắng mỉm cười chút xíu. Nụ cười trên môi sẽ hóa giải tất cả.”

Giáo sư Trần Văn Khê và Nguyễn Đình Quân, ngày 14/5/2011

Sáng ngày 14/5/2011, Giáo sư Trần Văn Khê đến trường THPT Nguyễn Văn Trỗi, thành phố Nha Trang, Khánh Hòa dự buổi giao lưu “Văn hóa ứng xử học đường”. Khi ấy Giáo sư Trần Văn Khê đã 91 tuổi, phải ngồi xe lăn nhưng vẫn trò chuyện với học sinh khá nhiều, ý tứ rành mạch, giọng nói của Giáo sư rõ ràng, lưu loát, ấm và khỏe. Theo Giáo sư Trần Văn Khê, mọi người cùng ứng xử với hòa khí thì chuyện gì cũng có thể nói được với nhau, tạo được sự thân thiện, không có hận thù, không có xung đột. “Cuộc sống như tấm kiếng, người cười với tấm kiếng sẽ thấy kiếng cười với mình, nhăn với kiếng thì kiếng sẽ nhăn lại mình”.  

Học sinh trường THPT Nguyễn Văn Trỗi, thành phố Nha Trang, Khánh Hòa xin chữ ký Giáo sư Trần Văn Khê, ngày 14/5/2011