Xấu mặt làng báo

Một nam một nữ. Một anh là phóng viên có thâm niên kha khá ở cơ quan báo chí loại to nhất nước, đã được giải C Giải báo chí Quốc gia 2015, một chị mới chân ướt chân ráo vào một tạp chí mới được thành lập, của một hiệp hội ít người biết (nhưng hình như chị cũng đã có thâm niên trong lĩnh vực báo chí - truyền thông).
Đều sinh năm 1976, tuổi của nhiều người tài, nhiều người thành đạt trong lĩnh vực báo chí. Nhưng đều coi danh dự cá nhân, đạo đức nghề nghiệp là cái đinh gỉ, anh dùng clip đánh bạc để tống tiền công an, ả dùng bài báo của cơ quan báo chí khác để ép doanh nghiệp đưa tiền.
Một ngày đầu tuần, nghe tin hai phóng viên bị bắt vì tống tiền, ba tay nhà báo đang ba hoa với nhau ở quán cà phê cùng cun cút cắm mặt. 

Khinh!

Nghe cô ấy nói con cô kiếm tiền để làm sạch bãi biển Long Thủy ở Tuy Hòa, mình hơi ngạc nhiên. Rác ở Long Thủy chưa phải là vấn đề bức xúc, để người tận Hà Nội phải sốt sắng tham gia dọn dẹp. Rồi biết thêm là gia đình cô ấy mới mua khu đất ở Long Thủy. À, ra thế. Bãi biển Long Thủy ở thành phố Tuy Hòa, Phú Yên đang có sức hút lớn về du lịch. 
Nghe chị kia nói làm lễ cầu siêu cho liệt sĩ, mình biết ngay ý đồ. Chị ta đã mua cả chục ngàn m2 đất ở chỗ làm lễ cầu siêu, đang chạy để được xây chùa ở đó. Thời nay kinh doanh chùa là có lãi lớn nhất, nhanh nhất. Lợi dụng đức tin tôn giáo, lợi dụng cả sự tri ân liệt sĩ để mưu lợi vật chất, làm gì có chút lòng thành nào. 
Khinh!

Chân thành và giả tạo

          Ngồi cà phê, lướt phây của một người hay viết về sự chân thành, bao dung và tử tế. Thấy anh bạn ngó qua, mới hỏi có biết anh này không? Biết. Anh bạn kể, anh và anh kia trước chung cơ quan, vẫn thường xưng hô ông tôi vì xêm xêm tuổi nhau. Nhưng khi anh được giao đi thẩm tra lý lịch anh ấy, anh ta gọi anh bằng anh, xưng em. Sau đó, do lý lịch có một điểm mờ, con đường chính trị ngưng lại, anh ta lại ông tôi với anh bạn, nhưng không còn thân mật nữa. “Thật ra tôi thấy xa cách, không thật từ khi ổng xưng em với tôi”, anh bạn nói.
           Xem facebook của một vài người sống bằng nghề viết, nghề nói (người viết báo, viết văn thơ, thầy cãi...), thấy họ hay viết kiểu lập lờ, người đọc đều thấy ẩn ý bỉ bôi thể chế hay một tổ chức, cá nhân nào đó, cạnh khóe một điều gì đó hoặc "khen đểu", nhưng bắt bẻ họ không dễ. Một kiểu xu thời hèn hèn. Những trang facebook kiểu đó thường làm tôi liên tưởng đến mảnh vải nhờ nhờ màu nước dưa, là nguồn cơn để tôi viết status “Trắng thì trắng, đen thì đen, đừng ra cái thứ nhá nhem, cháo lòng”. Có những người tôi không thích tiếp xúc, vì không muốn có cảm giác nhờn nhợn khi phải nghe họ nói không biết ngượng về “cái tâm”, về điều thiện. 
          Trái lại, có những người khiến tôi lắm lúc phát bực với cách cư xử bộc tuệch, lời nói thô kệch, có tay thậm chí tác phong lè phè, cư xử bỗ bã quá trớn, kiểu cậy mình lớn tuổi nên họp cơ quan vẫn gọi sếp là thằng, hoặc gọi ông anh “ê, ra đây tôi bảo cái này”... Nhưng họ vô tư, không làm màu, không giả dối nên nói chuyện, làm việc với họ bao giờ cũng thoải mái, tự nhiên.
          Một ông anh nói, như Quân cóc không bất mãn thì thôi, chứ mấy tay kia... Chả biết bác hiểu chuyện đời tôi đến đâu, nhưng câu nói đó cho thấy bác có não trạng lành mạnh, tâm thế đàng hoàng.

.

Những kẻ khốn nạn!

Hôm rồi, có người bình luận trong bài viết về Trường Sa trên facebook của một người anh, rằng Trung Quốc đã kiểm soát toàn bộ Biển Đông. Bị chỉnh lại, anh kia bảo vệ ý kiến “Trung Quốc đã kiểm soát toàn bộ Biển Đông” bằng cách nói rằng, đã được đi thăm Trường Sa, đã được cung cấp thông tin rất chính xác và đầy đủ.

Bực mình đập lại, ông đã ra Trường Sa, tức là đã ở trên những hòn đảo ở Trường Sa không bị Trung Quốc kiểm soát, mà nói Trung Quốc kiểm soát toàn ḅộ Biển Đông, thật lạ. Chưa ̣́̀̀kể, ông quên những đảo như Bạch Long Vỹ, Cồn Cỏ, Lý Sơn, Phú Quý, Côn Đảo, Phú Quốc…, quên khu vực khai thác dầu khí và khu Nhà giàn DK1 chăng?

Vụ “đi thăm Trường Sa, được cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác, do đó biết rằng Trung Quốc đã kiểm soát toàn bộ Biển Đông” là minh chứng rõ ràng điều tôi đã nói: Khách đi thăm Trường Sa không được cung cấp thông tin chính thống có hệ thống về Trường Sa, nên khi đi thăm Trường Sa dễ ở tình trạng như thầy bói xem voi, hiểu biết về Trường Sa, về chủ quyền biển, đảo không có hệ thống, hời hợt. Mặt khác, có những cơ quan, địa phương coi việc đi thăm Trường Sa như một chính sách đãi ngộ, cho nên luân phiên “cấp phiếu du lịch” cho cán bộ đi Trường Sa, cho những cán bộ chuẩn bị nghỉ hưu đi thăm Trường Sa, ra đảo họ chỉ chăm chăm chụp ảnh tự sướng, hái hoa bàng vuông và tìm vỏ ốc, chả tìm hiểu gì về Trường Sa. Cũng có dấu hiệu cho thấy, có sự lợi dụng chính sách của Nhà nước bao cấp chi phí đi thăm Trường Sa, để đưa người ngoài cơ quan vào các đoàn đi thăm Trường Sa…

Đi thăm Trường Sa rồi về nói rằng Trung Quốc đã kiểm soát toàn bộ Biển Đông, chẳng khác nào nói rằng Việt Nam mình đã mất hết Trường Sa. Những kẻ như vậy là những kẻ ngu ngốc, họ xúc phạm công sức, trí lực của bao thế hệ, của cả dân tộc này, xúc phạm xương máu, xúc phạm hương hồn của bao liệt sĩ đã hy sinh cuộc sống của mình để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam.

Vĩnh biệt Thiếu tá Fidel!

Vĩnh biệt Fidel!

Camaguey, Cuba, 2/12/2016

Đại lộ Malecon, thủ đô La Havana, Cuba, ngày 30/11/2016

Những giọt nước mắt của một nữ sinh ở thành phố Santiago de Cuba, khi đoàn xe chở bình tro cốt Fidel đi qua, ngày 3/12/2016

Các em học sinh hô vang "Tôi là Fidel", tại thành phố Camaguey, Cuba, ngày 2/12/2016

 Người phụ nữ với chữ "Fidel" trên trán, tại đại lộ Malecon, La Havana, ngày 30/11/2016

Người dân treo quốc kỳ Cuba và ảnh Fidel trên một tòa nhà ở La Havana, ngày 30/11/2016

Một phụ nữ mang tấm ảnh lớn của Fidel, La Havana ngày 30/11/2016

Hàng người vô tận tiễn biệt Fidel ở đại lộ Malecon, La Havana, ngày 30/11/2016

Hàng người vô tận tiễn biệt Fidel ở đại lộ Malecon, La Havana, ngày 30/11/2016

Chung một nỗi đau

Viva Fidel!

Fidel qua đời, một số người, tạm cho là "có chữ" giở giọng giễu cợt, rằng bây giờ chỉ còn ông Nguyễn Minh Triết canh giữ hòa bình cho thế giới.
Họ dẫn lại việc cựu Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đi thăm Cuba hồi cuối tháng 9/2009, khi ông nói với các bạn Cuba rằng, Việt Nam và Cuba cùng canh giữ hòa bình cho thế giới, Cuba thức thì Việt Nam ngủ, Việt Nam gác thì Cuba nghỉ. Thực ra, Chủ tịch Nguyễn Minh Triết nhắc lại lời của Hồ Chí Minh từ cách đó 40 năm, để nói về tình cảm thân thiết và gắn bó giữa Việt Nam và Cuba. Ngày 14/7/1969, nhà báo nữ Marta Rojas của Cuba là nhà báo nước ngoài cuối cùng được phỏng vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cuối cuộc phỏng vấn, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi lời thăm tới Fidel, các vị lãnh đạo và nhân dân Cuba, cùng lời ví von: “Việt Nam và Cuba là hai người anh em ở cách xa nhau nửa vòng trái đất. Khi Cuba ngủ thì Việt Nam thức để canh gác và khi Việt Nam ngủ thì Cuba thức để bảo vệ”. Tôi nhớ hồi năm 1973 khi Chủ tịch Fidel thăm Việt Nam, câu nói này hay được nhắc lại trên báo, đài.
Bây giờ, có vài vị cứ gán câu đó cho ông Nguyễn Minh Triết, và nhân việc Chủ tịch Fidel Castro qua đời lại mang ra để nói kháy. Chỉ để thấy các vị đó tầm thường, lố bịch mà thôi.

Cũng các vị đó nói rằng Fidel đã làm Cuba trở thành quốc gia chậm phát triển. Họ quên rằng, Cuba là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về y tế, giáo dục, thể thao... Cuba còn nhiều vấn đề phải giải quyết, chưa là một đất nước sung túc, nhưng, như có người nói “hàng đêm trên thế giới vẫn có hàng triệu trẻ em không được ngủ trong một mái nhà, trong số này không có em nhỏ nào người Cuba”. Theo Chương trình phát triển của Liên hợp quốc (UNDP), Chỉ số phát triển con người (HDI), một trong những chỉ số quan trọng nhất để đánh giá cuộc sống của người dân tại từng quốc gia của Cuba năm 2013 là 0,815, ở mức cao của thế giới (44/187).

Nhà báo bẩn

“Ở Việt Nam, có một số nhà báo giàu, rất giàu, sắm xe hơi sang, đủ tiền cho con cái du học tự túc ở Mỹ, ở Châu Âu, giá trị tài sản lớn gấp nhiều lần thu nhập từ lương và nhuận bút. Họ làm thế nào mà giàu? 

Họ thường ở vị trí thư ký tòa soạn, thư ký xuất bản của cơ quan báo chí hoặc vị trí có thể kiểm soát bài đăng. Khi thấy trong những tin, bài gửi về tòa soạn có tin, bài về tiêu cực, sai phạm tại một doanh nghiệp nào đó, họ bèn liên lạc với doanh nghiệp, và ra điều kiện để bài không được đăng… Đó là những phi vụ đơn lẻ (nhưng ở một cơ quan báo, thì một năm cũng có khá nhiều cơ hội cho những phi vụ đơn lẻ như vây). Ở tầm cao hơn, có những nhà báo, nhóm nhà báo đóng vai trò bạn ruột của một hay vài doanh nghiệp lớn, để thâm canh, bảo kê cho doanh nghiệp. Họ chuyên viết bài để PR cho doanh nghiệp đó, bên cạnh việc viết bài PR còn có thể biên tập bài vở của phóng viên khác để thêm vào nội dung có lợi cho doanh nghiệp ruột, cắt bỏ nội dung hoặc không cho đăng bài có nội dung bất lợi cho doanh nghiệp ruột. Tất nhiên doanh nghiệp kia sẽ được biết việc họ làm, và sẽ trả ơn họ. Khi doanh nghiệp ruột gặp sự cố, họ  liên hệ với những đồng nghiệp có thể viết về sự cố đó để dàn xếp, mua sự im lặng. Khi đối thủ cạnh tranh với doanh nghiệp ruột của họ gặp scandal, đó là cơ hội để họ tổ chức tấn công đối thủ, để danh nghiệp ruột của mình hưởng lợi.” 

Đoạn trên trích từ một tham luận ở hội thảo “Báo chí đồng hành cùng doanh nghiệp”, được Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa tổ chức mới đây.

Vụ Vinastas công bố “hai phần ba số nước mắm truyền thống có lượng thạch tín vượt mức cho phép”, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn cho rằng có thể có sự dính líu của vài cây bút bẩn. Tôi cũng tin như thế. Hơn cả bẩn, có thể nói rằng họ đã phạm tội ác. 

Ngài Bob Kerry hay lão Kerry?

Tôi tin rằng, ít ngày nữa, sau khi đã đọc, đã nghe những ý kiến về việc mình làm Chủ tịch Hội đồng Tín thác của trường Đại học Fulbright Việt Nam, đã có thời gian suy nghĩ, Bob Kerry sẽ rút lui khỏi vị trí đó.

Những người ủng hộ ông Bob Kerrey làm Chủ tịch Hội đồng Tín thác của trường Đại học Fulbright Việt Nam (FUV) nói rằng, Bob Kerrey đã sám hối, đã làm nhiều việc để hàn gắn quan hệ Việt –Mỹ. Họ bảo phải biết tha thứ, chê rằng những người phản đối Kerry ở vị trí lãnh đạo FUV là hẹp hòi, rằng dân tộc cứ bị quá khứ ám ảnh mãi thì sao tiến bộ, văn minh được…

Các bạn và tôi làm gì có tư cách để nói về tha thứ hay không tha thứ. Những người có quyền nói điều đó là người thân của 20 phụ nữ, trẻ em, người già bị ông ta và đồng bọn thảm sát tại Thạnh Phong,  Bến Tre, ngày 25/2/1969. Ông ta đã được thân nhân của các nạn nhân tha thứ. Nhiều người Việt Nam khác cũng đã tha thứ cho những lính Mỹ đã trực tiếp bắn chết người thân của họ.

Nhưng, tha thứ không có nghĩa là chấp nhận để Bob Kerry ở vị trí lãnh đạo FUV. Phản đối Kerry ở vị trí lãnh đạo FUV không có nghĩa là không tha thứ cho ông ta. Bàn về điều này, cũng nên biết về vai trò của Đại học Fulbright Việt Nam. Tại sao Tuyên bố chung Việt – Mỹ ngày 23/5 nêu việc mở Đại học Fulbright Việt Nam? Tại sao trong bài phát biểu ở Trung tâm Hội nghị quốc gia Hà Nội ngày 23/5, Tổng thống Mỹ Obama dành nhiều thời gian để nói về việc mở Đại học Fulbright Việt Nam? Vì Đại học Fulbright là một trung tâm truyền bá văn hóa, tư tưởng Mỹ, tương tự Học viện Khổng tử của Trung Quốc, việc mở FUV như một biểu tượng của sự hợp tác giáo dục Mỹ - Việt. Ở cương vị Chủ tịch Hội đồng Tín thác của FUV, chắc chắn Bob Kerry sẽ xuất hiện thường xuyên ở các sự kiện, trên các phương tiện truyền thông. Sự xuất hiện thường xuyên của ông ta có giúp củng cố mối quan hệ hữu nghị Việt – Mỹ, hay vô tình mở lại vết thương cũ trong lòng người dân Việt Nam, gây chia rẽ mối quan hệ đang tốt đẹp hơn bất cứ thời điểm nào trong quan hệ giữa hai nước?    

Bà A có chồng bị ông B giết hại. Tôi sẽ hoan nghênh việc ông B xin lỗi bà A, hoan nghênh việc ông ta lo lắng, chăm sóc cho con cái bà A, ngoài những việc ông ta bắt buộc phải làm, theo pháp luật. Tôi sẽ rất cảm phục, tán thành việc bà A tha thứ cho ông B, không đòi tòa xử tử hình ông ta, chấp nhận để ông ta giúp đỡ con mình. Nhưng tôi sẽ cho là bà A thiếu tự trọng, bạc nghĩa với chồng khi để ông B thoải mái xoa đầu con mình, nói cười rôm rả trong đám giỗ chồng mình.  

Tôi tin rằng, ít ngày nữa, sau khi đã đọc, đã nghe những ý kiến về việc mình làm Chủ tịch Hội đồng Tín thác của trường Đại học Fulbright Việt Nam, đã có thời gian suy nghĩ, Bob Kerry sẽ rút lui khỏi vị trí đó. Tôi sẽ tôn trọng Bob Kerry hơn nhiều nếu ông ta làm việc đó, sẽ tin rằng ông ta thực tâm muốn mang lại điều gì đó tốt đẹp cho người Việt Nam, cho quan hệ Việt – Mỹ.

Bằng không, tôi sẽ nói, Bob Kerry, ông vẫn là kẻ sát nhân. 

Diễn giỏi, dựng tài

Sau chuyến thăm của ngài Obama, nhiều người nên nhìn lại mình. Nhất là các diễn viên Việt Nam. Còn những ai muốn tác động, dàn xếp được cả hoạt động của nguyên thủ vì mục đích của mình, nên học hỏi đầu bếp Anthony Bourdain.

“Nhẹ dạ cả tin” hay vô trách nhiệm?

Trị bọn làm tiền bậy bạ trong những vụ như Liên Kết Việt, Rừng Toàn Cầu, Trái Tim Việt Nam..., cũng cần bằng cách nào đó trị những ông tướng ông tá, những quan chức cỡ to, người có địa vị trong xã hội nhưng “nhẹ dạ cả tin”, nói thẳng ra là vô trách nhiệm, tiếp tay cho bọn chúng.         

 Đầu năm 2014, báo Tiền Phong và một số báo khác liên tiếp đăng nhiều bài về những hoạt động có tính chất lừa đảo của tập đoàn Rừng Toàn Cầu (nay đã sập tiệm), trong đó có việc mời gọi nhiều doanh nghiệp, cá nhân góp tiền hợp tác hợp tác đầu tư, với hứa hẹn trong thời gian ngắn sẽ được hưởng lợi gấp hàng chục lần số tiền góp… Các cơ quan chức năng, kể cả công an đã vào cuộc, chính quyền nhiều địa phương đã cảnh báo rộng rãi tới người dân về dấu hiệu bất minh của Rừng Toàn Cầu. Tuy nhiên, giữa năm 2014 vẫn có bạn đọc ở Hà Nội gọi điện cho tôi, kể chuyện có nguy cơ mất nhà do mẹ của chị gom hết tiền tiết kiệm, thế chấp giấy tờ nhà đất để lấy tiền “hợp tác kinh doanh” với Rừng Toàn Cầu. “Em mang các bài trên báo Tiền Phong cho mẹ em đọc, nhưng bà bảo báo nói sai, có bao nhiêu ông tướng, ông to, cả một cựu Phó Thủ tướng làm cố vấn cho Rừng Toàn Cầu, họ không khôn, không hiểu biết hơn mấy đứa nhà báo à.” Chị kể.

Bà Trương Mỹ Hoa, cựu Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính chứng kiến ông Vũ Quang Vinh, TBT báo Thiếu Niên Tiền Phong, GĐ điều hành Quỹ học bổng Vừ A Dính ký kết hợp tác với tập đoàn Rừng Toàn Cầu, ngày 19/2/2014  

          Tháng 10/2015, báo Tiền Phong và nhiều báo khác lại có nhiều bài về những bất minh trong chương trình Trái tim Việt Nam (TTVN), một chương trình gom tiền kiểu đa cấp. Cũng như Rừng Toàn Cầu, TTVN tạo lòng tin cho người dân bằng cách tổ chức những hội nghị “hoành tráng” ở các thành phố lớn, khoe rằng trong thành phần lãnh đạo, cố vấn của họ có những cán bộ cao cấp của quân đội, công an, những trí thức nổi tiếng… Hiện nay, nhiều người ở Khánh Hòa phản ánh với tôi về hoạt động gom tiền đa cấp của Cty TNHH Đầu tư – Thương mại và Dịch vụ Thái Tuấn. Cty này mời gọi người dân góp tiền hợp tác kinh doanh với hứa hẹn sau 3 năm sẽ có lợi nhuận bằng hơn 3 lần tiền gốc, khoe rằng trong ban lãnh đạo có nhiều quan chức, chẳng hạn “Phó Tổng giám đốc kiêm cố vấn cao cấp về kinh tế và pháp luật: Ông Lê Quang Đạo, nguyên kiểm sát viên cao cấp viện kiểm sát tối cao trung ương phụ trách phía Nam – Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Yên”.

Bây giờ, khi hoạt động lừa đảo của Cty Liên Kết Việt bị phanh phui, cũng có chuyện một số tướng lĩnh xuất hiện trong những cuộc hội họp của Liên kết Việt. Cơ quan chức năng cho rằng họ bị lợi dụng hình ảnh, để đánh bóng cho Liên Kết Việt.

Phải chăng các vị quan chức cấp cao, những người nổi tiếng có tên trong thành phần lãnh đạo hoặc xuất hiện tại các hoạt động rùm beng của các công ty tai tiếng nói trên đều là bị lợi dụng? Giáo sư Hoàng Chương trả lời báo chí rằng, ông từng viết thư kêu gọi ủng hộ TTVN, nhưng sau đó thấy TTVN là chương trình có dấu hiệu mờ ám nên từ 3 năm nay ông không liên hệ gì với TTVN nữa. Sự thật thế nào? Ngày 18/10/2015, tại một “lễ tôn vinh” do TTVN tổ chức tại thành phố Nha Trang (Khánh Hòa), Giáo sư Hoàng Chương đã dự và lên sân khấu trao quà cho nhiều người được “tôn vinh”.

Giáo sư Hoàng Chương, Tổng GĐ Trung tâm nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam (đeo cà vạt kẻ sọc) tại một “lễ tôn vinh” của TTVN ở Nha Trang, ngày 18/10/2015 

Cái nguy hại của những vụ như Rừng Toàn Cầu, Trái Tim Việt Nam, Liên Kết Việt… là kích thích lòng tham, tạo nên trình trạng lừa mị dây chuyền, làm băng hoại đạo đức xã hội, làm nhiều gia đình tán gia bại sản. Trị bọn làm tiền bậy bạ, cũng cần bằng cách nào đó trị những ông tướng ông tá, những quan chức cỡ to, người có địa vị trong xã hội nhưng “nhẹ dạ cả tin”, nói thẳng ra là vô trách nhiệm, tiếp tay cho bọn chúng.

Mong anh Thăng đừng "thăng"

5 năm trước, anh bị ném đá tơi bời, bị biến thành anh #
Nay anh được tung hoa rào rào, được "trả lại tên cho em" 
Anh đã không “chết” vì bị ném đá, mong anh đừng “thăng” vì được ném hoa

Vụ án vườn điều, Huỳnh Văn Nén và án oan kép – kỳ 4: Những người gây oan và những người giải oan

Người truyền lửa

Báo Tiền Phong số ra ngày 20/11 đăng bài “Người thầy góp phần cứu trò khỏi án oan”, viết về ông Nguyễn Thận, nguyên Chủ tịch UBND xã Tân Minh (nay là thị trấn Tân Minh) đã rất kiên trì, quyết liệt, vượt qua bệnh tật, tai nạn, chấp nhận bị ảnh hưởng cả sinh mạng chính trị để giải oan cho các bị can vụ án vườn điều và và vụ án bà Lê Thị Bông (vụ án Huỳnh Văn Nén). Theo kết luận điều tra của Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Bình Thuận, vụ án vườn điều xảy ra do lá thư hẹn hò của nạn nhân Dương Thị Mỹ bị phát giác. Nhưng gặp tôi lần đầu tiên vào ngày 14/2/2000, ông Thận đã nêu nghi ngờ kết luận này, vì bà Mỹ không biết chữ. Ông còn nêu một nghi vấn về động cơ giết bà Mỹ, vì đêm bà Mỹ bị giết, đêm 18/5/1993 chính là đêm trước ngày TAND huyện Hàm Tân xử vụ ly hôn của vợ chồng bà Mỹ. Từ đó, tôi đã đến TAND huyện Hàm Tân đọc hồ sơ vụ ly hôn của bà Mỹ và có bằng chứng không thể phủ nhận, rằng bà Mỹ không hề biết chữ.

Ông Nguyễn Thận tại buổi giao lưu “Huỳnh Văn Nén – Hành trình giải oan xuyên thế kỷ” do báo Tiền Phong tổ chức, ngày 2/12

Tháng 4/2002, sau khi nữ LS Phạm Thị Kim Anh không thể tiếp tục bào chữa cho các bị cáo vụ án vườn điều, dù đang gặp rất nhiều khó khăn, phiền nhiễu, ông Thận vẫn tìm cách thuyết phục được với LS Phạm Hồng Hải và LS Trần Vũ Hải ở Hà Nội bào chữa miễn phí cho họ. Từ 2006 đến năm 2013, sau khi vụ án vườn điều được khẳng định là án oan, ông Nguyễn Thận đã nhiều lần cùng cụ Huỳnh Văn Truyện, cha ông Nén và anh Huỳnh Trung Nghĩa, anh rể ông Nén mang đơn kêu oan, kiến nghị xem xét lại vụ Huỳnh Văn Nén ra Hà Nội, gửi các cấp có thẩm quyền ở Trung ương. Dù các kiến nghị, đơn kêu oan bị bỏ qua, ông Nguyễn Thận vẫn động viên cụ Huỳnh Truyện kiên trì kêu oan bằng những biện pháp chính đáng.

  Nói không hề quá, ông Nguyễn Thận chính là người truyền lửa và giữ lửa cho chúng tôi, để không thoái chí, nản lòng trên con đường dằng dặc dài tìm công lý cho những người dân khốn khổ.  

Cuộc marathon tiếp sức của nhiều luật sư

          Sinh năm 1974, LS Nguyễn Hồng Hà (nay là Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Khánh Hòa) nhận lời bào chữa cho các bị can vụ án vườn điều khi mới 26 tuổi. Trong số 10 bị can tại vụ án này, anh Trần Thanh Vân bị bắt giam về tội “giết người”, dù năm 1993 khi xảy ra vụ án vườn điều anh chưa đủ 14 tuổi, chưa phải chịu trách nhiệm hình sự. LS Nguyễn Hồng Hà đã phát hiện việc khởi tố, bắt giam anh Vân là trái pháp luật, làm văn bản kiến nghị Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Bình Thuận phải đình chỉ điều tra bị can, trả tự do cho anh Vân. LS Nguyễn Hồng Hà cũng đã nêu nghi vấn về sự khuất tất trong việc VKSND tỉnh Bình Thuận rút hồ sơ đã chuyển sang TAND tỉnh Bình Thuận, để làm lại cáo trạng vụ án vườn điều. Ngày 20/10/2000, LS Nguyễn Hồng Hà đã có văn bản kiến nghị Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao kháng nghị giám đốc thẩm bản án vụ Huỳnh Văn Nén, để tránh gây oan sai và bỏ lọt tội phạm. 

LS Phạm Thị Kim Anh được những người dự phiên tòa phúc thẩm (lần 1) vụ án vườn điều vỗ tay hoan hô - ảnh của Đặng Ngọc Khoa

          Giai đoạn xét xử phúc thẩm (lần 1 và 2) vụ án vườn điều, người bào chữa cho các bị can là nữ LS Phạm Thị Kim Anh, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bình Dương. LS Phạm Thị Kim Anh đã vạch ra nhiều mâu thuẫn đến mức phi lý, “không thể chấp nhận được về mặt khoa học hình sự” trong việc kết tội các bị can. Hội đồng xét xử phúc thẩm (lần 2) vụ án vườn điều đã tuyên hủy bản án sơ thẩm (lần 1) ngày 7/3/2001 của TAND tỉnh Bình Thuận, để điều tra lại từ đầu. LS Kim Anh cũng đã kiến nghị xem xét lại vụ án Huỳnh Văn Nén, vì có dấu hiệu oan sai. Giai đoạn xét xử sơ thẩm (lần 2) và phúc thẩm (lần 3) vụ án vườn điều, LS Phạm Thị Kim Anh không thể tiếp tục bảo vệ quyền lợi cho các bị cáo, do lý do đặc biệt. Thay thế LS Kim Anh là các LS Phạm Hồng Hải, Trần Vũ Hải, Bùi Đức Trường, Đoàn Luật sư Hà Nội. Đây là giai đoạn có những cuộc tranh tụng nảy lửa giữa các đại diện VKSND giữ quyền công tố tại tòa và các LS. Ngày 11/3/2005, Tòa Phúc thẩm, TAND Tối cao tại TPHCM tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm (lần 2), giao toàn bộ hồ sơ cho cấp sơ thẩm điều tra lại từ đầu, kiến nghị Cơ quan điều tra Bộ Công An thụ lý điều tra. Ngày 26/12/2005, Cơ quan CSĐT, Bộ Công an ra các quyết định đình chỉ điều tra đối với các bị can trong vụ án vườn điều. Ngay sau đó, các LS kể trên đã cùng ông Nguyễn Thận, cụ Huỳnh Văn Truyện và một số nhà báo khởi động việc minh oan cho ông Huỳnh Văn Nén. Tuy nhiên, các nỗ lực của họ chìm trong “sự im lặng đáng sợ.  

          Tháng 11/2013, cụ Huỳnh Văn Truyện cùng ông Nguyễn Thận ra Hà Nội đưa đơn kiến nghị xem xét lại vụ án Huỳnh Văn Nén đến các cơ quan Trung ương. Các LS Phạm Hồng Hải, Trần Vũ Hải… lại tiếp sức cho họ bằng các hoạt động kêu gọi đại biểu Quốc hội, báo chí và dư luận xã hội quan tâm đến vụ án Huỳnh Văn Nén. Sáng 3/12/2015, ngay sau buổi xin lỗi công khai của ba cơ quan tố tụng tỉnh Bình Thuận đối với ông Huỳnh Văn Nén, các luật sư Trần Vũ Hải, Bùi Đức Trường, Bùi Quang Nghiêm, Nguyễn Văn Quynh, Trần Văn Đạt đã cùng bàn những bước tiếp theo để bảo đảm quyền lợi cho ông Nén và đòi hỏi xử lý nghiêm những người gây nên oan sai.

Những người gây nên và làm nặng oan sai

Ông Huỳnh Văn Nén và những người bị oan sai trong vụ án vườn điều đã có các đơn tố cáo, yêu cầu các cơ quan pháp luật xử lý nghiêm khắc, kể cả truy cứu trách nhiệm hình sự những người đã gây oan sai cho họ.

Nguyên đại uý Cao Văn Hùng, điều tra viên (ĐTV) chính vụ án Huỳnh Văn Nén và vụ án vườn điều từng được khen thưởng do thành tích trong hai vụ án này. Khi vụ án vườn điều xảy ra (19/5/1993), anh Trần Thanh Vân chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự, nhưng ông Hùng vẫn bắt giam Vân, khiến anh bị giam trái pháp luật 287 ngày. Ông Hùng cũng bỏ ngoài hồ sơ lời khai của nhiều nhân chứng về sự ngoại phạm của các bị can Huỳnh Văn Nén, Trần Văn Sáng. Năm 2002, ông Cao Văn Hùng được giao thụ lý vụ án tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đã bị một phụ nữ dụ dỗ tiết lộ thông tin, giúp cho bị can Võ Ngọc Phương đã bỏ trốn khỏi nơi cư trú khi có lệnh bắt. Bị loại khỏi ngành Công an, ông Cao Văn Hùng làm nhân viên Hạt Kiểm lâm Hàm Thuận Bắc (Bình Thuận). Năm 2014, ông Hùng xin gia nhập Đoàn Luật sư tỉnh Bình Thuận, nhưng không được. Ông Hùng lại xin vào Đoàn luật sư Hà Nội, cũng bị phản ứng quyết liệt. Sau đó, ông Cao Văn Hùng được kết nạp vào Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa, quê của ông. Theo những người bị oan, ông Cao Văn Hùng có dấu hiệu phạm 3 tội hình sự, đó tội “làm sai lệch hồ sơ vụ án”, tội “truy cứu trách nhiệm hình sự người không có tội” và tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Ông Cao Văn Hùng tại phiên tòa phúc thẩm (lần 3) vụ án vườn điều, chiều ngày 11/3/2005

Thượng tá Đinh Kỳ Đáp, nguyên Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Thuận, trưởng ban chuyên án vụ bà Lê Thị Bông (vụ án Huỳnh Văn Nén) và vụ án vườn điều. Cuối năm 2006, ông Đinh Kỳ Đáp bị Ban Thường vụ Đảng ủy Công an tỉnh Bình Thuận cảnh cáo về mặt Đảng do đã thiếu kiểm tra, đôn đốc trong quá trình chỉ đạo điều tra về hoạt động của băng nhóm tội phạm Hai Chi ở huyện Hàm Tân.Sau đó, ông Đinh Kỳ Đáp phải nghỉ hưu trước niên hạn. Trong số các sĩ quan công an bị tố cáo và đòi xử lý, có cả Đại tá Nguyễn Kiến Quốc, nguyên Thủ trưởng Cơ quan CSĐT, Công anh tỉnh.

Ông Trần Thanh Hải và bà Nguyễn Thị Hồng Dung đều là Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Bình Thuận, đã ký hai cáo trạng khác nhau về vụ án vườn điều, cùng mang số 67/KSĐT.TA. Sau này, ông Trần Thanh Hải bị khai trừ Đảng, đình chỉ công tác và cách chức Phó Viện trưởng VKSND Bình Thuận do có liên quan đến băng nhóm xã hội đen Hai Chi, không chỉ đạo điều tra xử lý đến nơi đến chốn nhiều vụ án liên quan đến băng nhóm này và nhận 4.000 USD của Phan Đình Hiển - Phó GĐ Xí nghiệp Sa khoáng Hàm Tân thuộc Cty Phát triển khoáng sản 6 (Lidisaco). Các thẩm phán Nguyễn Ngọc Quang và Trần Thị Ánh Tuyết, những người kết án oan các bị can vụ án vườn điều nay là Chánh án TAND tỉnh Bình Thuận và Chánh tòa Hình sự, TAND tỉnh Bình Thuận.

          “Chúng tôi xin hứa sẽ sớm xem xét, kiểm điểm trách nhiệm của những cá nhân, tập thể đã để xảy ra việc khởi tố, điều tra, truy tố, kết án oan đối với ông Huỳnh Văn Nén theo đúng quy định của pháp luật”. Hy vọng rằng câu này trong bản xin lỗi ông Huỳnh Văn Nén của các cơ tố tụng tỉnh Bình Thuận sẽ trở thành hành động cụ thể.        

Nguyễn Đình Quân

Bài trên báo Tiền Phong: Những người gây án oan và những người giải oan

Vụ án vườn điều, Huỳnh Văn Nén và án oan kép - Kỳ 3: Những đứa trẻ vườn điều

 “Lũ trẻ vườn điều”, ảnh của cố nhà báo Đặng Ngọc Khoa, năm 2002       

   “Những đứa trẻ vườn điều” là từ người dân Tân Minh thường dùng để nói về những người con của các bị can trong vụ án vườn điều. Oan sai, tai họa không chỉ giáng xuống cha mẹ họ, mà chính họ cũng phải chịu những mất mát, thiệt thòi, những tổn thương sâu sắc.

Cả ba anh em vướng vòng lao lý

          “Có ai trên đất nước này khổ như tôi không?” Ông Huỳnh Văn Nén nói trong buổi ông được TAND tỉnh Bình Thuận, VKSND tỉnh Bình Thuận và Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Bình Thuận xin lỗi công khai, ngày 3/12. Sau 17 năm 6 tháng 11 ngày oan trái, đến khi được phục hồi danh dự, ông và gia đình vẫn chưa hết nỗi niềm cay đắng.

Năm 1998, ông Huỳnh Văn Nén bị bắt vì bị nghi giết bà Lê Thị Bông, Huỳnh Thành Phát mới 3 tuổi, anh Phát là Huỳnh Thành Lượng mới 7 tuổi, anh đầu Huỳnh Thành Công 9 tuổi. Vợ ông Nén là bà Nguyễn Thị Cẩm cũng bị khởi tố với tội danh “giết người” trong vụ án vườn điều, không nuôi nổi ba đứa con trong khi bà ngoại và hầu hết cô, cậu, dì ruột của họ cũng bị bắt giam. Anh em Công, Lượng, Phát như những con chim non không tổ. Ông Nguyễn Thận, Chủ tịch UBND xã Tân Minh lúc đó (cuối năm 2003 xã Tân Minh được chia tách thành thị trấn Tân Minh, xã Tân Đức và xã Tân Phúc) xin Làng trẻ em SOS Gò Vấp nhận nuôi ba con của bà Cẩm cùng 5 đứa trẻ khác trong đại gia đình bà Cẩm.      

Trở về từ Làng SOS trong khi cha vẫn trong nhà tù, mẹ đầu tắt mặt tối kiếm tiền nuôi con, ba anh em Công, Lượng, Phát học hành dở dang và sớm bị lôi kéo chơi bời lêu lổng. Năm 2008 Công đánh nhau, bị tuyên phạt 4 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 18 tháng. Sắp hết hạn án treo, Công lại vướng vụ khác, án treo thành án giam. Ngày 6/3/2010 bà Cẩm cãi nhau với Th., cháu ông Phó chủ tịch UBND thị trấn Tân Minh, bị Th. chém vào đầu, phải khâu 6 mũi. Bênh mẹ, hôm sau Huỳnh Thành Lượng chém vào chân Th., liền bị bắt giam, sau đó bị kết án 2 năm tù. Hiện nay, Công và Lượng đã tu chí làm ăn, đã có vợ. Khi ông Nén được cho tại ngoại, đầu tháng 11 Lượng dã đưa ông Nén đi chữa mắt tại Thành phố Hồ Chí Minh và đến Cơ quan đại diện báo Tiền Phong tại Thành phố Hồ Chí Minh cảm ơn. Nhưng cậu em út Huỳnh Thành Phát vẫn ham chơi bời, quậy phá, nên có lần Lượng nói với tôi, chuyện nhà Lượng vẫn chông chênh lắm. Cách đây 2 tuần, Phát bị Công an huyện Hàm Tân bắt tạm giam vì tham gia một vụ đánh nhau gây thương tích. 

Anh Huỳnh Thành Lượng khóc khi kể về chuyện nhà mình

Không khá lên được

Trên báo Tiền Phong số ra ngày 2/12, kỳ 2 của loạt bài này đã kể chuyện ông Nguyễn Văn Sơn bật khóc trước phiên tòa phúc thẩm (lần 1) vụ án vườn điều ngày 14/6/2001 vì quá uất ức trước tai họa giáng xuống gia đình mình. Hơn 3 tháng sau khi vọ mất vì tai nạn giao thông, ngày 16/12/1998 ông Sơn bị bắt về tội “giết người”, trong vụ án vườn điều. Ba con trai của ông Sơn là Nguyễn Hữu Lợi (SN 1985), Nguyễn Hữu Lộc (SN 1987), Nguyễn Hữu Lực (SN 1990) bơ vơ không cha không mẹ, bữa đói bữa no. Năm 2002, Lợi và Lực được vào Làng trẻ em SOS Gò Vấp, còn Lộc được một người bà con nuôi. Lợi vốn học rất giỏi, nhưng khi mẹ mất, cha bị bắt Lợi không chịu học nữa, thỉnh thoảng trốn khỏi Làng SOS.

Cuối năm 2004, ông Sơn mãn hạn 6 năm tù, về lại nhà ở ấp 3 (Xuân Hòa, Xuân Lộc, Đồng Nai), đón các con về nuôi. Hiện nay Nguyễn Hữu Lợi và vợ đều làm công nhân ở khu công nghiệp Sóng Thần (Bình Dương), có một con trai. Nguyễn Hữu Lợi chưa có vợ, phụ nghề lái xe với ông Sơn. Con út ông Sơn là Nguyễn Hữu Lực lấy vợ ở Củ Chi, làm ruộng, bắt cá sống qua ngày, có một con trai và một con gái. “Nếu em không bị oan vụ án vườn điều thì chắc tụi con em học cũng khá lắm đấy. Từ khi mẹ mất, em bị vậy tụi nó không khá lên được nữa”. Ông Sơn ngậm ngùi nói với tôi trong buổi các cơ quan pháp luật công khai xin lỗi ông Huỳnh Văn Nén, sáng ngày 3/12.  

Trần Thanh Vân là con của hai bị can trong vụ án vườn điều, là bà Nguyễn Thị Nhung và ông Trần Văn Sáng (cha dượng của Vân). Bản thân Vân và anh ruột là Trần Thanh An cũng bị khởi tố, bị bắt giam về tội “giết người” trong vụ án này, dù Vân sinh năm 1979, năm 1993 khi xảy ra vụ án vườn điều chưa đủ 14 tuổi, chưa phải chịu trách nhiệm hình sự. Bị giam gần 10 tháng, đến ngày 20/6/2000 Vân được thả sau khi LS Nguyễn Hồng Hà phát hiện việc khởi tố, bắt giam Vân là trái pháp luật. Mẹ Vân, bà Nguyễn Thị Nhung bị chết ngày 24/2/2001 do bệnh hiểm nghèo nhưng đến nay vẫn chưa chính thức được tuyên vô tội và được đền bù oan sai. Vân đã lấy vợ và có hai con trai, nhưng mới đây gia đình tan vỡ, vợ Vân đi lấy chồng khác, mang theo con trai lớn Trần Đình Khang, 13 tuổi. Vân không có công việc ổn định, sống cùng con trai nhỏ là Trần Vũ Hải, 12 tuổi. “Nói chung hoàn cảnh thiếu mẹ thì không gì tả nổi, giờ lớn nó cũng nguôi ngoai rồi chứ thời đó không tả nổi”. Anh Vân buồn bã nói.

Cha con côi cút Trần Thanh Vân

Trong “những đứa trẻ vườn điều”, 3 con trai của bà Nguyễn Thị Tiến, em út ông Sơn được học hành nhiều nhất. Nhưng hiện nay, không có ai trong số họ sống với bà Tiến. Đầu năm 2000 khi bà Tiến bị bắt giam, ba con trai của bà là Vương Quốc Dũng, Vương Quốc Trí, Vương Quốc Minh mới 10 tuổi, 9 tuổi và 7 tuổi. Chồng bà Tiến bỏ đi lấy vợ khác.  Năm 2002, ba con của bà Tiến được đưa vào Làng trẻ em SOS Gò Vấp. Quốc Trí được một người ở Làng SOS Gò Vấp nhận làm con nuôi, nay làm hướng dẫn viên du lịch. Con út Quốc Minh đã tốt nghiệp ngành khoa học xã hội một trường đại học, nhưng chưa đi làm, và vẫn đang ở Làng SOS Gò Vấp. Quốc Dũng hiện sống với cha.

“Ước mơ con muốn làm luật sư”

          “Khi ba con bị bắt oan, chị em con thiếu vắng cha mẹ, lại thấy luật sư giúp đỡ người bị oan nên trong tâm trí con có suy nghĩ làm luật sư”. Nguyễn Mỹ Dung, con gái ông Nguyễn Văn Tiền, người bị giam 6 năm trong vụ án vườn điều nói với tôi từ Vạn Giã (Khánh Hòa) qua điện thoại. Năm 1998, khi ông Tiền bị bắt, Mỹ Dung 7 tuổi, em trai Dung là Văn Vàng 6 tuổi. Đầu năm 1999, mẹ Dung dắt díu hai con về huyện miền núi Quế Sơn (Quảng Nam). “Con ở với ngoại, học lớp 2, lớp 3, đi làm ruộng, chăn trâu, đến khi đang học lớp 4 thì mẹ bỏ đi, chị em con về lại Tân Minh, cô Lụa (bà Nguyễn Thị Lụa, chị ông Tiền) nuôi”. Dung kể. Lúc đó bà Lụa phải nuôi 5 “đứa trẻ vụ án vườn điều” nữa, không kham nổi nên nhờ ông Nguyễn Thận giúp đưa chúng vào Làng SOS Gò Vấp. Năm 2005, sau khi ông Tiền mãn hạn tù, chị em Dung được ba đón về. Học hết lớp 9 thì Dung nghỉ, đi học nghề tóc, năm 2009 lấp gia đình, chồng ở Hàm Thuận Nam (Bình Thuận), làm phụ xe chở hàng. Mới đây, Dung cùng con trai 6 tuổi ra sống ở thị trấn Vạn Giã (thị xã Ninh Hòa, Khánh Hòa).

          “Kỷ niệm buồn nhất của con là lúc ra tòa. Chị em con nhớ ba mà mấy người không cho gặp ba con. Bữa tòa xử (phiên tòa phúc thẩm lần 1 vụ án vườn điều, ngày 14/6/2001), tụi con đến tòa. Lúc xe tù chạy qua cổng, ba có cố đưa mặt ra nhìn, mà xe chạy nhanh, con chỉ nhìn lướt qua, không thấy rõ. Sau này có cô luật sư Phạm Thị Kim Anh đứng ra nói, con mới được vô. Con đứng ở phía sau, rồi con với em con lén đi ra bên hông, lên nhìn mặt ba. Ba cố nhìn chúng con, mà mấy chú cảnh sát dùng roi điện chích vô người ba, không cho nhìn. Đó là lần duy nhất con được nhìn thấy ba, trong 6 năm ba con bị giam”. Trong khi kể chuyện với tôi, Dung hay phải ngưng lại vì khóc. Dung kể, lúc đó cô muốn lên đứng trước tòa nói một câu. “Con muốn nói là gia đình con bị oan, sao lại đối xử với gia đình con như vậy, nhưng con bị đuổi ra, không có cơ hội để nói”                                                                                                                                                          Nguyễn Đình Quân 

Bài trên báo Tiền Phong: Huỳnh Văn Nén và án oan kép - kỳ 3: Những đứa trẻ vườn điều

Án oan và sự thờ ơ với số phận con người

“Thưa công dân Huỳnh Văn Nén!”
 Đó là một câu trong văn bản xin lỗi công khai của TAND tỉnh Bình Thuận, VKSND tỉnh Bình Thuận và VKSND tỉnh Bình Thuận đối với ông Huỳnh Văn Nén, được trình bày sáng ngày 3/12. Việc ông Huỳnh Văn Nén được tuyên vô tội trong vụ án vườn điều và vụ bà Lê Thị Bông, được xin lỗi công khai là thắng lợi của công lý, là thắng lợi của công cuộc cải cách tư pháp, thắng lợi của những người có lương tâm, biết yêu thương con người.

“Thưa công dân Huỳnh Văn Nén!”
Để được nghe câu câu nói đó, ông Huỳnh Văn Nén người thân của ông đã chịu bao nhiêu đắng cay, tủi nhục trong 17 năm 6 tháng 11 ngày. Ông đã đi vào lịch sử tư pháp Việt Nam, đã trở thành người nổi tiếng theo một cách không ai muốn: Mang hai án oan giết người.
Hôm 2/12, trong buổi giao lưu trực tuyến “Huỳnh Văn Nén – Hành trình giải oan xuyên thế kỷ”, có người nêu câu hỏi cho tôi, án oan do trình độ yếu kém của cán bộ, do quan liêu hay do tiêu cực? Theo tôi, nguyên nhân của án oan là do trình độ yếu kém của những người làm tố tụng, do cả sự thiếu lương tâm, sự vô cảm, thờ ơ với số phận con người. Chính sự vô cảm với số phận con người, “sự im lặng đáng sợ” đã khiến những tiếng kêu oan, những lời tâm huyết đề nghị xét xử lại vụ án vườn điều và vụ án Huỳnh Văn Nén để tránh oan sai và bỏ lọt tội phạm rơi vào im lặng. Sự thờ ơ với số phận con người đã tiếp tay cho cái ác, đã khiến ông Huỳnh Văn Nén phải trải qua một phần tư cuộc đời trong chốn lao tù.
“Tôi không ngờ nói lên sự thật, bảo vệ công lý lại khó khăn, điêu đứng vậy. Nếu không có cải cách tư pháp, có lẽ không có ngày hôm nay. Vô hình trung, việc chứng minh các bị can vô tội lại là sự buộc tôi ai đó đã làm sai”. Ông Thận Nguyễn , người bền bỉ tìm cách giải oan cho ông Huỳnh Văn Nén và cho các bị can trong vụ án vườn điều đã khóc, khi họ được giải oan. Những người có sai phạm trong hai vụ án này cần bị xử lý, cần bị loại khỏi những chức vụ quyền hạn liên quan đến số phận của con người.
Thế nhưng, sau khi kết tội, bỏ tù oan ông Huỳnh Văn Nén và 9 người khác trong vụ án vườn điều, một số người đã được khen thưởng, đã được giữ chức vụ cao hơn, nắm quyền định đoạt nhiều hơn với số phận con người!
Nguyễn Đình Quân 

Bài trên báo Tiền Phong: Thưa công dân Huỳnh Văn Nén!

Vụ vườn điều và vụ Huỳnh Văn Nén, án oan kép - Kỳ 2:

Khi bị cáo khóc trước tòa

Bắt đầu từ khoảnh khắc ông Nguyễn Văn Sơn òa khóc trước tòa ngày 14/6/2001, chúng tôi tin rằng ông và các bị can vụ án vườn điều vô tội.

Bài báo đầu tiên nêu nghi vấn ông Nén không giết người

Tôi (phóng viên Hồ Việt Khuê) và nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển (công tác tại báo Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh) lên chuyến xe đò Phan Thiết - Phan Rang vào một buổi sáng tháng 10/2000. Trong ba lô của tôi có lá đơn kêu cứu của cụ Huỳnh Văn Truyện, đơn tố cáo của Nguyễn Phúc Thành, phạm nhân  đang thụ án ở Trại giam Sông Cái (Ninh Thuận) và báo cáo của ông Nguyễn Thận, Chủ tịch UBND xã Tân Minh gửi các cơ quan tố tụng về việc anh Nguyễn Phúc Thành tố giác tội phạm. Trong đơn, anh Thành khẳng định ông Nén không phải là thủ phạm giết bà Năm Tét (bà Lê Thị Bông),  mà thủ phạm là Nguyễn Thọ và Hồ Văn Việt, hai người bạn thân của Thành. Theo Thành, đối tượng của Thọ và Việt không phải bà Năm Tét mà là chị Gái (Phạm Thị Hồng), con gái của bà, nhưng chị Gái bán thức ăn đêm về khuya, còn bà Năm về nhà sớm nên chết thay con. Chị Gái mang nhiều vàng nữ trang trên người mới là đối tượng mà hai kẻ sát nhân nhắm tới…

  PV báo Tiền Phong và anh Nguyễn Phúc Thành, người tố giác Nguyễn Thọ là thủ phạm giết bà Lê Thị Bông

Đến Phan Rang, tôi đến Tỉnh đoàn Ninh Thuận mượn Honda của Bí thư Tỉnh đoàn Lê Văn Phong, hỏi đường đi nước bước rồi chở anh Vũ Đức Sao Biển tìm Trại Sông Cái ở tuốt xã miền núi Phước Tiến, huyện Ninh Sơn, hiện nay thuộc huyện Bác Ái. Gần hết giờ làm việc chúng tôi mới đến nơi nhưng Trung tá Phạm Văn Phống, Giám thị trưởng vẫn vui vẻ tiếp chuyện. Trung tá Phống cho biết, Trại thường xuyên giáo dục phạm nhân tinh thần tự giác tố cáo tội phạm đang thụ án cũng như còn ngoài vòng pháp luật. Khi Thành tố giác, Trại cho Thành được nghỉ ba ngày lao động, nhiều lần viết tường thuật với sự truy vấn của quản giáo, nhận thấy các bản tường thuật của Thành trùng khớp nhau nên Ban giám thị quyết định fax bản tường thuật sau cùng của Thành về Cục V26 Bộ Công an. Bản tường thuật của Thành ghi ngày 26/8/2000, còn phiên tòa kết án ông Nén mức án tù chung thân diễn ra sau đó 5 ngày, vào ngày 31/8/2000.

Trên báo Tiền Phong số ra ngày 28/10/2000 đã đăng bài “Huỳnh Văn Nén có giết người?” ký tên Nguyễn Hồng Liêm, một trong các bút danh của tôi. Tôi ngây thơ tin rằng, khi vụ án có tình tiết mới sẽ được cấp có thẩm quyền xem xét. Nhưng sau đó, tôi được biết những người đến Trại Sông Cái xác minh đơn tố cáo của Thành là ông Đinh Kỳ Đáp, Phó Thủ trưởng Cơ quan CSĐT, Công an Bình Thuận và ông Cao Văn Hùng, điều tra viên chính vụ án vườn điều và vụ của ông Nén, người đã được tuyên dương, khen thưởng nhờ “thành tích” phá hai vụ án này. Biết điều đó, tôi hiểu là hành trình đi tìm công lý cho thân phận người tù chung thân Huỳnh Văn Nén còn quá đỗi mịt mù…

Huỳnh Văn Nén phản cung, bị cáo khác bật khóc

Ngày 14/6/2001, tại trụ sở TAND tỉnh Bình Thuận, Toà Phúc thẩm TAND Tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm (lần 1) vụ án vườn điều. Rất đông người dân Tân Minh thuê xe ra Phan Thiết dự phiên toà. Với lý do phòng xử đã quá chật, rất nhiều người đã bị ngăn không cho vào Toà theo dõi việc xét xử. Ngay khi bắt đầu phần thẩm vấn, bất ngờ lớn đã xảy ra.  Huỳnh Văn Nén, bị cáo duy nhất khai nhận tội tại phiên toà sơ thẩm (lần 1) và cũng là bị cáo duy nhất không kháng án sơ thẩm đã phủ nhận hoàn toàn các lời khai trước đây của mình. Theo ông Nén, khi xảy ra vụ án ông không ở Tân Minh, mà đang làm thuê tại “Căn cứ 4” (xã Xuân Hoà, Xuân Lộc, Đồng Nai). Ông không biết gì về vụ bà Dương Thị Mỹ bị giết, những lời ông nhận tội và khai báo về hành vi phạm tội của những người khác là do bị ép cung, bức cung. Khi được kiểm sát viên Đinh Văn Lai, cán bộ VKSND tỉnh Bình Thuận vào trại giam phúc cung, ông Nén kêu oan thì bị điều tra viên vào đánh, do vậy tại phiên toà sơ thẩm (lần1) ông phải khai nhận tội... Khi nghe ông Nén nói, những người dự khán đã nhiều lần vỗ tay, trong khi một người đàn ông bưng mặt khóc. 

Vợ chồng ông Huỳnh Văn Nén hôm nay

Người đó là bị cáo Nguyễn Văn Sơn, anh rể ông Nén. Ông Sơn có xe tải chở hàng thuê, có 3 đứa con ngoan ngoãn, học giỏi. Gia đình đang êm ấm thì vợ ông Sơn là Nguyễn Thị Huệ bị chết vì tai nạn giao thông tháng 9/1998, gần đến giỗ trăm ngày bà Huệ, ngày 16/12/1998 ông Sơn lại bị bắt tạm giam, rồi bị kết án sơ thẩm 6 năm tù giam. Các con ông Sơn phải nghỉ học, đứa bán vé số, đứa làm thuê, đứa vào Làng Trẻ em SOS Gò Vấp. Trớ trêu nữa, mọi hồ sơ vụ án đều ghi tên người bị bắt là Nguyễn Văn Sơn, nhưng tên ông trong giấy CMND không phải là Sơn, mà là Nguyễn Văn Châu! Oan khuất lớn quá, nên khi ông Nén nói rằng không biết gì về vụ bà Dương Thị Mỹ bị giết, ông Sơn không kìm nén được nữa, òa khóc như một đứa trẻ.

Bắt đầu từ khoảnh khắc ông Nguyễn Văn Sơn òa khóc trước tòa, chúng tôi tin rằng ông và các bị can vụ án vườn điều vô tội. Nhưng hành trình để họ được tuyên vô tội còn xa lắm. Bởi sau đó, trong hồ sơ vụ án lại có lời khai của ông Huỳnh Văn Nén, rằng ông, ông Sơn và các bị can khác đã giết bà Dương Thị Mỹ.Bắt đầu từ khoảng khắc ông Nguyễn Văn Sơn òa khóc trước tòa, chúng tôi tin rằng ông và các bị can vụ án vườn điều vô tội.

Những đứa trẻ bị đánh cắp tương lai

          Bức ảnh này được cố nhà báo Đặng Ngọc Khoa chụp ở cổng TAND tỉnh Bình Thuận sáng ngày 5/4/2002, khi vụ án vườn điều được xét xử phúc thẩm (lần 2). Ba bé trai đang đứng bám cánh cổng tòa án là Huỳnh Thành Công, Huỳnh Thành Phát và Huỳnh Thành Lượng, con ông Huỳnh Văn Nén. Sáu đứa trẻ khác là các con của ba người, chị ruột, anh ruột và em gái ruột của bà Nguyễn Thị Cẩm, vợ ông Nén, đều là bị can trong vụ án. Lũ trẻ ngóng vào trong tòa án, mong được nhìn thấy 10 người là bà, mẹ, cha, dì, cậu, anh của chúng. Thay vì ở bên lũ trẻ để yêu thương, nuôi nấng, che chở cho chúng, họ phải để chúng bơ vơ giữa dòng đời, bản thân họ bị truy tố, xét xử về tội “giết người”, tội ác mà họ không hề phạm phải.

        Con của các bị can vụ án vườn điều ngóng trông cha mẹ ở cổng TAND tỉnh Bình Thuận, ngày 5/4/2002  

Năm 2002 ấy, ba anh em Công, Lượng, Phát đã cùng òa khóc khi nghe hỏi, mấy ngày tết có vui không. Chúng thường phải ôm nhau ngủ để quên đói, có lần đứa này ngủ mơ được ăn, cắn vào tay đứa kia. Năm 1998, khi ông Nguyễn Văn Tiền, anh rể ông Nén bị bắt giam, hai con của ông Tiền là Mỹ Dung và Văn Vàng mới 7 tuổi và 5 tuổi phải về quê ngoại ở Quảng Nam chăn trâu. Mẹ bỏ đi, hai chị em lại được cô Lụa đón về Tân Minh cho đi học. “Ngày ba con ra tòa, con có thấy ba nhưng ba không thấy con”. Bé Mỹ Dung kể trong nước mắt, còn cu Vàng thì ngơ ngác khi được hỏi về ba, em không hình dung được ba như thế nào. Thời gian đó, có 14 đứa trẻ con của vợ chồng ông Nén và của bốn người chị, anh, em ruột bà Cẩm lâm cảnh sống lay lắt, có đứa coi như mồ côi cả cha lẫn mẹ. Cám cảnh lũ nhỏ, ông Nguyễn Thận và cố nhà báo Đặng Ngọc Khoa đưa được 8 đứa nhỏ nhất vào Làng Trẻ em SOS Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.  

Mỗi khi xem bức ảnh này, chạm phải những ánh mắt ngóng trông rười rượi buồn của lũ trẻ, tôi lại ứa nước mắt, con tim như bị bóp nghẹt. Các bị can vụ án vườn điều đã được đền bù oan sai, hôm nay ông Huỳnh Văn Nén cũng sẽ được xin lỗi, rồi sẽ được đền bù oan sai. Nhưng tuổi thơ trong sáng của những đứa trẻ vô tội kia đã bị lấy cắp, làm sao, cái gì có thể bù đắp nổi?     

        

Hồ Việt Khuê - Nguyễn Đình Quân

Bài trên báo Tiền Phong: Huỳnh Văn Nén và án oan kép- Kỳ II : Khi bị cáo khóc trước tòa

Huỳnh Văn Nén - Hành trình giải oan xuyên thế kỷ

Vụ án vườn điều và vụ Huỳnh Văn Nén, án oan kép:

Kỳ I – Khởi đầu hành trình 16 năm

Trong 16 năm đằng đẵng, các phóng viên báo Tiền Phong đã quyết liệt, bền bỉ đồng hành cùng những người bị kết tội oan ở thị trấn Tân Minh (Hàm Tân, Bình Thuận). Làm sao để không còn những vụ án oan, như vụ án vườn điều và vụ Huỳnh Văn Nén?

            Ông Huỳnh Văn Nén mang một kỷ lục không ai muốn mang: Người mang hai án giết người, đều là án oan. Vụ án vườn điều và vụ bà Lê Thị Bông là án oan kép, án oan chồng án oan, oan sai của vụ án này góp phần gây nên oan sai của vụ án kia. Hai vụ án này tuy hai mà một còn vì có chung điều tra viên (ĐTV) chính là ông Cao Văn Hùng, chung trưởng ban chuyên án là ông Đinh Kỳ Đáp.  

      Sáng sớm ngày 21/5/1993, xác bà Dương Thị Mỹ được phát hiện tại vườn điều của ông Hai Hoàng ở thôn 2 xã Tân Minh (nay là thị trấn Tân Minh, Hàm Tân, Bình Thuận). Cơ quan CSĐT, Công tỉnh Bình Thuận (PC16, nay là PC44) xác định bà Mỹ bị giết đêm 18, rạng sáng ngày 19/5/1993 và cho rằng vụ án có nguồn gốc từ quan hệ tình ái giữa bà Mỹ với ông Trần Văn Sáng, khiến vợ ông là Nguyễn Thị Nhung ghen tuông. Từ ngày 27/5/1993 đến ngày 26/7/1993, vợ chồng ông Sáng bị PC16 tạm giữ, nhưng không có quyết định khởi tố bị can và lệnh tạm giam. Ngày 22/9/1993, PC16 tạm đình chỉ điều tra vụ án. Đêm 23/4/1998, bà Lê Thị Bông ở thôn 2 Tân Minh bị giết tại nhà của bà ở thôn 2 Tân Minh. Ngày 17/5/1998, ông Huỳnh Văn Nén bị bắt vì bị coi là thủ phạm giết bà Bông. Đến tháng 10/1998, ông Nén lại khai rằng đã cùng vợ là Nguyễn Thị Cẩm, mẹ vợ, 4 chị em ruột của vợ, 2 cháu ruột vợ, tổng cộng 8 người đã giết bà Mỹ năm 1993. Từ đó, tháng 12/1988 PC16 phục hồi điều tra vụ bà Mỹ bị giết (vụ án vườn điều), khởi tố 8 người này về tội “giết người”, khởi tố ông Trần Văn Sáng về tội “không tố giác tội phạm”. Ngày 20/11/1999, PC16 ra kết luận điều tra (KLĐT) vụ án vườn điều…

Lên đường theo những tiếng kêu cứu

 3 đứa con của ông Huỳnh Văn Nén và 2 đứa con của ông Nguyễn Văn Tiền, ảnh của Đặng Ngọc Khoa chụp tháng 4/2002 

Cuối tháng 1/2000, cố Tổng biên tập báo Tiền Phong Đinh Văn Nam, khi đó đã nghỉ hưu nhưng vẫn giúp việc cho Ban bạn đọc của báo Tiền Phong gửi cho tôi một tập hồ sơ vụ án vườn điều, trong đó có nhiều lá đơn kêu cứu, kêu oan. Cùng lúc, anh Hồ Việt Khuê, phóng viên báo Tiền Phong thường trú tại Bình Thuận cũng nhận được những tài liệu tương tự. Lá đơn đầu tiên là đơn đề ngày 20/12/1998 của bà Nguyễn Thị Lâm (Năm Gấm) ở đội 9, xã Tân Minh, kêu oan, kêu cứu cho các con Nguyễn Thị Nhung, Nguyễn Văn Tiền, Nguyễn Văn Châu. Họ bị bắt ngày 16/12/1998, do bị cho là đã tham gia giết bà Dương Thị Mỹ. Lá đơn thứ hai, ông Nguyễn Văn Gấm kêu cứu cho bà Năm Gấm, vợ ông. Bà Năm Gấm bị bắt tạm giam ngày 21/12/1998, chỉ một ngày sau khi làm đơn kêu cứu cho các con. Lá đơn kêu cứu thứ ba đề ngày 5/12/1999, của ông Trần Văn Sáng. Ông Sáng làm đơn này sau khi đã có KLĐT vụ án vườn điều, ngày 20/11/1999. Khi đó, PC16 đã bắt tạm giam thêm hai con riêng của bà Nguyễn Thị Nhung là Trần Thanh An và Trần Thanh Vân, khởi tố hai em ruột bà Nhung là Nguyễn Thị Cẩm (vợ ông Nén), Nguyễn Thị Tiến. Ông Sáng cũng bị đình chỉ công tác cán bộ tư pháp xã Tân Minh và bị khởi tố. “Anh em cháu còn lại bơ vơ không có người nuôi dưỡng, phải bỏ học, bữa đói bữa no, không biết nhờ cậy vào ai”. Đó là lời trong đơn kêu cứu, đề ngày 30/11/1999 của ba anh em Nguyễn Hữu Lợi (SN 1985), Nguyễn Hữu Lộc (SN 1987), Nguyễn Hữu Lực (SN 1990), ở ấp 3 (Xuân Hòa, Xuân Lộc, Đồng Nai). Mẹ của Lợi – Lộc - Lực là Nguyễn Thị Huệ, bị tai nạn giao thông mất ngày 21/9/1998, gần đến dịp cúng trăm ngày cho mẹ các em thì cha các em là Nguyễn Văn Châu lại bị bắt. Trong xấp hồ sơ chúng tôi nhận được, có cả bản phô tô bài báo “Qua 6 năm truy tìm thủ phạm”, được đăng hai kỳ trên báo Bình Thuận. Bài báo nêu khá chi tiết quá trình điều tra vụ án vườn điều, khẳng định hành vi phạm tội của các bị can là không thể chối cãi.   

          Sau khi đọc đi đọc lại tập văn bản kêu cứu và buộc tội, sáng 14/2/2000, qua Tết Canh Thìn đúng một tuần, chúng tôi tới Tân Minh. Không ngờ, hành trình của chúng tôi cùng với những người bị oan ở Tân Minh kéo dài tới 16 năm trời.

Thấy rõ dần dấu hiệu oan sai

 Các bị cáo tại phiên xử sơ thẩm (lần 1) vụ án vườn điều, ngày 7/3/2001, từ trái qua: Nguyễn Thị Tiến, Nguyễn Văn Châu, Nguyễn Thị Lâm, Trần Văn Sáng, Huỳnh Văn Nén, người đứng giữa không phải bị cáo trong vụ án này, mà là một "chim mồi"

Theo KLĐT, khoảng 9 giờ ngày 18/5/1993, bà Nguyễn Thị Nhung giặt đồ, thấy trong túi quần ông Sáng mảnh thư ghi “Mỹ muốn gặp anh Sáng vào 1 giờ đêm nay tại vườn điều ông Hai Hoàng”. Đêm đó bà Nhung cùng mẹ, hai con trai, hai em trai, hai em gái và em rể là Hùynh Văn Nén đi phục ở vườn điều, rồi chém chết bà Mỹ… Nhưng ở Tân Minh, rất nhiều người nói bà Mỹ không biết chữ. Cô Huỳnh Thị Ngọc Hạnh, con gái bà Mỹ cũng khẳng định điều này. Trước khi vụ án xảy ra, bà Mỹ đã ly thân với ông Huỳnh Ngọc Bửu. Bà ăn ngủ ngay tại chòi bán nước mía của bà ở chợ Tân Minh, cạnh ngã ba QL1A và tỉnh lộ 336, chỉ cách nhà ông Sáng khoảng 250 m. Như vậy, nếu bà Mỹ và ông Sáng có tình ý, họ rất dễ dàng trực tiếp gặp nhau, không cần hẹn hò qua thư. Bà Mỹ không biết chữ, nên chuyện lá thư hẹn càng khó tin. Thực sự có lá thư định mệnh đó hay không? Ông Nguyễn Thận, Chủ tịch UBND xã Tân Minh còn nêu một nghi vấn về động cơ giết bà Mỹ, vì đêm 18/5/1993 chính là đêm trước ngày TAND huyện Hàm Tân xử vụ ly hôn của vợ chồng bà Mỹ.

            Những câu hỏi khác cứ tự nhiên bật ra khi tôi đứng ở vị trí phát hiện xác bà Mỹ, năm 1993. Nơi đó chỉ cách nhà bà Mỹ khoảng 100m, sát chỗ đổ rác của chợ Tân Minh. Nếu có lá thư, bà Mỹ thật khéo chọn thời gian và nơi hẹn! Ngã ba là cửa ngõ vào rừng Tánh Linh, năm 1993 là điểm nóng khai thác lậu gỗ và lâm sản, hàng quán hoạt động suốt đêm. Cả chục người mang dao gậy tới vườn điều và chạy về nhà qua ngã ba rồi theo QL1A, sao không bị ai thấy?

          Trong khi chúng tôi đang tập trung vào vụ án vườn điều, ngày 31/8/2000, TAND tỉnh Bình Thuận xử phạt ông Huỳnh Văn Nén tù chung thân vì tội “giết người”. Đến đầu tháng 10/2000, chúng tôi được biết, ngày 26/8/2000 anh Nguyễn Phúc Thành đã tố giác Nguyễn Thọ giết bà Lê Thị Bông, với đồng phạm là Hồ Văn Việt, không phải ông Nén. Bài trên báo Tiền Phong số ra ngày 28/10/2000 đã nêu khá rõ về việc này. Sau đó, được PC16 cử đi xác minh nội dung tố cáo của anh Thành, đại úy Cao Văn Hùng báo cáo xác minh rằng Nguyễn Thọ đã bỏ đi khỏi địa phương từ năm 1997. Tuy nhiên Công an xã Tân Minh cho biết, cuối tháng 4/1998, sau khi bà Bông bị giết, Thọ mới đi khỏi Tân Minh. Chúng tôi đã thu nhận nhiều ý kiến thắc mắc về phương cách làm việc của ông Hùng. Thắc mắc lớn nhất là, tại sao việc xác minh lại được giao cho ông Hùng, chính là người điều tra vụ bà Bông, cũng chính là người điều tra vụ án vườn điều. Một người được khen thưởng về thành tích phá 2 vụ án nghiêm trọng này, sao có thể được giao xác minh đơn tố cáo rằng sự thật không như ông đã điều tra ra?

          Trở lại việc bà Bông bị giết. Cơ quan điều tra xác định ông Nén là hủ phạm duy nhất. Nhưng anh Thành tố cáo rằng có 2 kẻ tham gia vụ này. Ở hiên nhà bà Bông và trên ghế xa lông trong nhà có 4 dấu chân không dép, kích thước khác nhau. Đây là dấu chân của cùng một người hay của hai người khác nhau? Theo KLĐT, ông Nén lấy được 1 chỉ vàng nhưng làm mất ngay khi chạy khỏi nơi gây án. Khi được dẫn về dựng lại hiện trường, ông Nén lúng túng không biết làm như thế nào... Trong bài “Những câu hỏi quanh vụ bà Bông bị giết” trên báo Tiền Phong số ra ngày 2/7/2001, chúng tôi đã nêu nhiều điều mâu thuẫn trong việc điều tra, kết tội ông Nén, đề nghị phục hồi điều tra xét xử vụ bà Bông theo trình tự giám đốc thẩm. “Việc đó càng cần thiết vì nó liên quan chặt chẽ với việc làm sáng tỏ sự thật vụ án vườn điều”. Bài trên báo Tiền Phong nhấn mạnh.

                                                                                                       Nguyễn Đình Quân 

Bài trên báo Tiền Phong: Huỳnh Văn Nén và án oan kép - Kỳ I: Khởi đầu hành trình xuyên thế kỷ

Giải thoát và đè nặng

Cụ Huỳnh Văn Truyện, ông Huỳnh Văn Nén, bà Ngân, bà Cẩm…đều đã được giải thoát khỏi những nỗi niềm oan khiên, bi phẫn. Nhưng nhìn lại những ngày dài trong u tối của họ, tôi muốn hỏi những người đã làm nên oan trái, có cảm thấy lương tâm đang đè nặng lên họ hay không?

Bốn giờ sáng ngày 29/11, buổi sáng đầu tiên được hoàn toàn tự do của công dân Huỳnh Văn Nén, ông dậy phụ vợ dọn hàng hủ tiếu, mang ra cạnh chợ Tân Minh bán. So với một tháng trước, khi được tại ngoại để chữa mắt, ông Nén hoạt bát, tự tin hơn hẳn. Ngày 5/11, ông đã được Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh mổ cườm mắt phải, kết quả rất tốt. “Tôi đã chính thức được quyền công dân như mọi người, đi đâu tùy thích không phải khai báo, mắt tôi đã sang lại, trong lòng tôi không còn mặc cảm nữa, không vui sao được”. Ông Nén nói. Trước kia, bà Nguyễn Thị Cẩm, vợ ông Nén bán hủ tiếu và bánh canh trong chợ Tân Minh, gần khu bán cá, ít khách ăn. Khoảng 4 tháng nay, bà Út ở khu phố 2 thị trấn Tân Minh cho bà Cẩm bán bánh canh trước nhà, lại dành cả một khoảng sân cho bà Cẩm kê mấy bàn cho khách ăn, không lấy tiền thuê. Hoàn cảnh nhà người ta còn nghèo túng lắm, mình không giúp được gì nhiều, nỡ lòng nào lấy tiền. Bà Út nói.

Hơn bảy giờ sáng, bà Huỳnh Kim Ngân, chị ruột ông Nén dẫn con dâu và hai cháu nội đến ăn hủ tiếu ở quán bà Cẩm. Rồi mẹ đẻ bà Cẩm là bà Năm Gấm, em ruột bà Cẩm là Nguyễn Thị Tiến và cháu ruột bà Cẩm là Trần Thanh An cùng đến ăn và trò chuyện vui vẻ với bà Ngân. Họ đều là những người chịu án tù oan trong vụ án vườn điều. Thấy bà Ngân vui vẻ trò chuyện với họ, tôi nhớ đến cảnh bà thu mình ngồi một góc ở những phiên tòa vụ án vườn điều, mươi năm trước. Trong nét mặt, ánh mắt của bà Ngân khi đó, có nỗi buồn, có bóng tối của sự tủi hổ, có nỗi đau khó chia sẻ được với ai. Ông Nén, em trai bà đang thụ án tù chung thân vụ bà Lê Thị Bông bị giết, lại là bị cáo trong phiên tòa vụ án vườn điều, nhưng cũng chính là người đã có lời khai rằng các bị cáo khác đã cùng giết bà Dương Thị Mỹ. “Chị của kẻ đã giết bà Lê Thị Bông, chị của kẻ đã khai rằng vợ mình và những người thân của vợ đã giết bà Dương Thị Mỹ”, bà Ngân bị hầu hết những người dự tòa, ở cả hai phía xa lánh. Sau này, nhiều người mới biết rằng, chính vợ chồng bà đã góp phần rất lớn, cả về tinh thần, công sức và tiền của để đi kêu oan, giải oan cho ông Huỳnh Văn Nén và các bị can khác trong vụ án vườn điều.        

        Nụ cười tươi, gần 18 năm mới có lại của cha con cụ Huỳnh Văn Truyện

  Tám giờ sáng, sau một đêm hành trình từ quê nhà là xã Thới Bình (Thới Bình, Cà Mau), cụ Huỳnh Văn Truyện, cha ông Huỳnh Văn Nén ra tới Tân Minh. Ngồi trò chuyện với con cháu, cụ Truyện hết cỡ, cười phô hàm răng chỉ còn  vài chiếc, nụ cười mãn nguyện của người cha vĩ đại. Hơn 17 năm kiên trì, quyết liệt đi kêu oan cho con, nay đã có kết quả tốt đẹp, còn niềm vui nào lớn hơn đối với cụ già đã sắp sang tuổi 91.

          Cụ Truyện, ông Nén, bà Ngân, bà Cẩm…đều đã được giải thoát khỏi những ưu tư, khắc khoải, những nỗi niềm oan khiên, bi phẫn. Ông Nguyễn Thận, nguyên Chủ tịch UBND xã Tân Minh, người tự nguyện mang gánh nặng đi tìm công lý cho những người dân cũng đã nở nụ cười tươi khi tâm nguyện của ông thành hiện thực. Nhưng nhìn lại những ngày dài trong u tối của ông Nén, của vợ con ông, của các bị can trong vụ án vườn điều, tôi muốn hỏi những người đã làm nên oan trái, có cảm thấy lương tâm đang đè nặng lên họ hay không?     

Bài trên báo Tiền Phong: Vụ án Huỳnh Văn Nén: Giải thoát và đè nặng

Tăm tối

"Đề nghị không vay tiền Trung Quốc, không nhận viện trợ từ Trung Quốc".
 Sao không đòi không buôn bán giao thương, không làm ăn với Trung Quốc, tuyệt giao với Trung Quốc luôn đi, ông nghị Trương Trọng Nghĩa!